İnternette Fotoğraf ve Metin Kullanımı: Telif Hakkı İhlalinde Ne Yapılabilir?

Bir fotoğrafın, yazının, çizimin veya başka bir içeriğin internette yayımlanmış olması onun herkes tarafından serbestçe kopyalanabileceği anlamına gelmez. Kültür ve Turizm Bakanlığının telif rehberlerinde de internetteki fotoğraf ve eserler üzerindeki hakların devam ettiği açıkça belirtilmektedir.

Önce eser ve hak sahipliği belirlenmeli

Her fotoğraf, kısa ifade veya içerik otomatik olarak aynı koruma kapsamına girmez. Eser niteliği, içeriği kimin oluşturduğu, mali hakların sözleşmeyle devredilip devredilmediği ve kullanım izni bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Ajans, çalışan veya freelancer tarafından oluşturulan içeriklerde sözleşme özellikle önemlidir.

İhlal nasıl belgelenmeli?

İzinsiz kullanımın bulunduğu URL, sayfanın ve hesabın adı, tarih-saat, kullanılan fotoğraf veya metnin tam görünümü ve mümkünse sizin eseri daha önce oluşturduğunuzu/yayımladığınızı gösteren orijinal dosya ve tarih kayıtları saklanmalıdır. İçeriğin sonradan kaldırılması ihtimalinde teknik veya noter tespiti değerlendirilebilir.

“Kaynak gösterdim” demek yeterli mi?

Kaynak veya eser sahibinin adını yazmak her kullanımda izin yerine geçmez. FSEK’te alıntı ve diğer serbest kullanım hâlleri bulunmakla birlikte bunların koşulları ve kapsamı somut olaya göre değerlendirilir. Belirli bir yüzde, satır veya saniyenin her durumda serbest olduğu şeklinde genel bir kural yoktur.

Hangi hukuki yollar düşünülebilir?

Hak sahibi, kullanımın durdurulması ve içeriğin kaldırılması için karşı tarafa veya platforma bildirim yapabilir; şartları varsa FSEK kapsamında hukuk ve ceza yolları ayrıca gündeme gelebilir. Talep kurulurken kullanımın ticari olup olmadığı, ne kadar sürdüğü, eserin ne ölçüde kullanıldığı ve somut zarar değerlendirilmelidir.

Sosyal medyada yeniden paylaşım da sınırsız değildir

Platformun kendi paylaşım özelliğiyle orijinal gönderiye yönlendirme yapmak ile görseli indirip kendi hesabında yeniden yayımlamak aynı kullanım biçimi değildir. Platform şartları ve eser sahibinin izin verdiği kapsam ayrıca dikkate alınmalıdır.

İnternette Bulunması Serbest Kullanım Anlamına Gelmez

Bir fotoğrafın, yazının veya tasarımın internette açıkça görülebilmesi herkesin onu kopyalayıp kendi sitesinde veya reklamında kullanabileceği anlamına gelmez. İçeriğin eser niteliği, hak sahibinin kim olduğu ve kullanımın kanuni bir istisnaya dayanıp dayanmadığı incelenir.

Fotoğraf İçin Birden Fazla Hak Gündeme Gelebilir

Fotoğraf telif koruması yanında fotoğraftaki kişinin görüntüsü ve kişilik hakkı bakımından da sorun doğurabilir. Ticari tanıtımda izinsiz kullanım, yalnız telif değil kişilik hakkı ve haksız rekabet boyutu da yaratabilir. Orijinal dosya, yayın tarihi ve lisans/izin yazışmaları korunmalıdır.