Konkordatonun Feshi: Tasdik Edilen Konkordato Bozulursa Alacaklı Ne Yapabilir?

Konkordatonun mahkemece tasdik edilmesiyle borçlu ve konkordatoya tabi alacaklılar yeni ödeme planına bağlanır. Borçlu daha sonra projedeki ödemeleri yapmazsa alacaklı ‘konkordato tamamen ortadan kalktı’ diye doğrudan eski takibe dönemez. Kanun kısmi fesih ile tamamen feshi birbirinden ayırır. Alacaklı hangi ihlalin bulunduğunu ve talebinin yalnız kendisi bakımından mı yoksa bütün konkordatoyu mu hedeflediğini doğru belirlemelidir.

Kısmi Fesih: İİK 308/e

Kendisine konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan alacaklı, tasdik kararını veren mahkemeye başvurarak konkordatoyu kendi bakımından feshettirebilir. Alacaklı projeyle kazanmış olduğu hakları korur. Burada amaç, borçlunun belirli alacaklıya karşı proje yükümlülüğünü yerine getirmemesinin sonucunu o alacaklı yönünden ortadan kaldırmaktır.

Her Gecikme Otomatik Fesih mi?

Önce proje metni okunmalıdır. Taksit tarihi, varsa tolerans veya şartlar, ödeme yeri ve miktarı belirlenmeden ‘bir gün gecikti, konkordato feshedilir’ sonucu çıkarılmamalıdır. Borçlunun yaptığı kısmi ödeme, mahsup veya ödeme teklifinin proje şartlarına uygun olup olmadığı değerlendirilir.

Tam Fesih: İİK 308/f

Konkordatonun tamamen feshi daha ağır bir sonuçtur ve kötü niyetle sakatlanmış konkordato iddiasına dayanır. Borçlunun malvarlığını gizlemesi, gerçeğe aykırı bilgilerle çoğunluk sağlaması veya konkordatonun tasdikini hileli biçimde elde ettiği iddiası bu çerçevede değerlendirilebilir. Sırf bir taksitin ödenmemesi doğrudan tamamen fesih sebebi olarak ele alınmaz.

Kötü Niyet Nasıl İspatlanır?

Muhasebe kayıtları, gizlenen malvarlığı, sahte veya muvazaalı alacaklar, alacaklılara proje dışında özel menfaat vaadi ve tasdik sürecindeki beyanlar önem taşıyabilir. Genel ‘borçlu zaten kötü niyetliydi’ iddiası yeterli değildir. Kötü niyetin konkordatonun oluşumu veya tasdiki üzerindeki etkisi somutlaştırılmalıdır.

Fesih Davası Nerede Açılır?

Başvuru konkordatoyu tasdik eden mahkemeye yapılır. Tasdik kararı, proje, ödeme takvimi, ödenmeyen taksite ilişkin banka kayıtları ve borçluya yapılan bildirimler dosyaya eklenmelidir. Hangi fıkra kapsamında hangi sonucu istendiği açık yazılmalıdır.

Fesih Sonrası Alacak Ne Olur?

Kısmi fesih kararı alacaklıyı proje bağından kendi yönünden çıkarabilir; alacaklının konkordato öncesi ve proje uyarınca kazanılmış haklarının nasıl kullanılacağı karar ve kanun çerçevesinde değerlendirilir. Tam fesihte ise bütün konkordato bakımından sonuç doğar ve karar kesinleştiğinde ilan/bildirim işlemleri gündeme gelir.

Takip Başlatmadan Önce Karar Beklenmeli mi?

Tasdik edilmiş konkordato bağlayıcı olduğu sürece alacaklı projenin sonuçlarını göz ardı edip istediği gibi eski takibe devam edemez. Fesih talebinin sonucu ve konkordatoya tabi olup olmadığı kontrol edilmelidir. Rehinli veya imtiyazlı alacaklar gibi özel statüler ayrıca değerlendirilir.

Ödeme İspatı

Borçlu ‘ödedim’ diyorsa banka dekontu, ödeme açıklaması ve paranın doğru alacaklıya ulaşıp ulaşmadığı incelenir. Üçüncü kişiden yapılan ödeme veya mahsup iddiası varsa alacaklı tarafından kabul edilip edilmediği önem taşır. Projedeki taksit tutarı ile fiili ödeme yan yana konulmalıdır.

Alacaklı İçin Pratik Dosya

Tasdik kararı, projenin alacaklıya ilişkin bölümü, vade takvimi, ödenen/ödenmeyen taksitler, borçlu yazışmaları ve varsa ihtarlar tablo halinde hazırlanmalıdır. Böylece dava ‘konkordato bozuldu’ şeklinde soyut değil, hangi vadenin hangi miktarda ihlal edildiğini gösteren denetlenebilir dosyaya dönüşür.

Kısmi Fesih Talebinde Alacak Tutarı

Alacaklının projeye göre hangi tarihte ne kadar ödeme alması gerektiği ile fiilen aldığı miktar tablo halinde gösterilmelidir. Projede ana para indirimi, vade uzaması veya faiz düzenlemesi varsa eski alacak tutarı doğrudan talep miktarı yapılamaz. Kısmi fesih kararı sonrasında hangi tutarın hangi koşullarda talep edilebileceği, tasdik projesi ve fesih hükmü birlikte okunarak belirlenir.

Konkordato Dışı Özel Vaatler

Borçlu bazı alacaklılara proje dışında daha fazla ödeme veya özel avantaj vaat etmiş olabilir. İİK 308/d, konkordato dışındaki bu tür fazla vaatleri hükümsüz sayar. Bu tür işlem, özellikle kötü niyet iddiası bakımından da önem kazanabilir. Alacaklı yalnız kendisine ödeme yapılmamasını değil, borçlunun eşitlik ilkesini bozan gizli anlaşmalar yaptığını ileri sürüyorsa yazışma, banka kaydı veya sözleşme gibi somut deliller sunmalıdır.

Fesih Kararı Sonrasında Takip ve Tahsil

Alacaklı lehine kısmi fesih kararı verildiğinde bundan sonraki takip ve tahsil yolunun kararın kapsamına göre kurulması gerekir. Daha önce konkordato nedeniyle durmuş veya etkilenmiş takiplerin durumu, alacağın proje nedeniyle indirilmiş ya da vadeye bağlanmış kısmı ve kararın kanun yolu aşaması birlikte değerlendirilmelidir. Alacaklı, fesih kararını aldıktan sonra eski dosyaya doğrudan işlem talebi vermeden önce hangi alacak miktarı için hangi takip imkanının doğduğunu netleştirmelidir. Tam fesihte ise bütün alacaklıları etkileyen daha geniş sonuçlar ve ilan işlemleri ortaya çıkar. Bu nedenle fesih davasının amacı yalnız karar almak değil, karar sonrasında alacağın hangi usulle tahsil edileceğini baştan planlamaktır.