Anlaşmalı Boşanma Davası Şartları

Anlaşmalı boşanma, evliliği sona erdirmek isteyen eşlerin boşanma ve boşanmanın mali/kişisel sonuçları konusunda ortak irade göstermesi hâlinde başvurulan en hızlı boşanma yoludur. Bu yolun tercih edilmesi, tarafların dava sürecinde kusur tartışmasına girmeden, velayet, nafaka, tazminat ve kişisel ilişki gibi konuları yazılı protokolle düzenlemesine imkân tanır. Ancak anlaşmalı boşanma, yalnızca iki tarafın “boşanmak istiyoruz” demesiyle tamamlanmaz; kanuni şartların ve protokol içeriğinin mahkemece uygun bulunması gerekir.

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması

Anlaşmalı boşanmanın temel şartlarından biri, evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır. Bir yıllık süre, resmi nikâh tarihinden itibaren hesaplanır. Bir yıldan kısa süren evliliklerde taraflar her konuda anlaşmış olsalar bile anlaşmalı boşanma hükümlerinden yararlanılamaz; bu durumda çekişmeli boşanma yolu gündeme gelir.

Eşlerin birlikte başvurması veya davayı kabul etmesi

Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin birlikte mahkemeye başvurmasıyla açılabilir. Bunun yanında eşlerden biri dava açtıktan sonra diğer eş davayı kabul ederse de anlaşmalı boşanma şartları oluşabilir. Burada önemli olan, boşanma iradesinin serbestçe açıklanması ve tarafların protokolde düzenlenen sonuçları kabul etmesidir.

Hakimin tarafları bizzat dinlemesi

Anlaşmalı boşanmada tarafların duruşmaya katılması kural olarak önemlidir. Hakim, eşleri bizzat dinleyerek boşanma iradelerinin serbestçe açıklanıp açıklanmadığını değerlendirir. Bu şart, protokolün imzalanmış olmasının tek başına yeterli olmadığını gösterir. Taraflardan biri duruşmada boşanmak istemediğini söylerse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.

Boşanma protokolünde neler bulunmalıdır?

Protokol, anlaşmalı boşanma davasının merkezidir. Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, ziynet eşyaları, ev eşyaları, mal rejimine ilişkin düzenlemeler ve tarafların birbirinden başka talebi olup olmadığı açıkça yazılmalıdır. Çocuk varsa, çocuğun üstün yararı gözetilmeyen bir protokol mahkemece uygun bulunmayabilir. Özellikle velayet ve kişisel ilişki düzenlemeleri açık, uygulanabilir ve çocuğun düzenini koruyacak nitelikte olmalıdır.

Mal paylaşımı protokolde düzenlenebilir mi?

Taraflar mal paylaşımı konusunda anlaşmışsa bu husus protokole yazılabilir. Ancak taşınmaz devri, araç devri veya şirket hissesi gibi konular teknik ayrıntı gerektirebilir. Bazı işlemler yalnızca mahkeme kararıyla değil, tapu veya noter işlemleriyle tamamlanır. Bu nedenle protokolün “ileride yeni dava doğurmayacak” şekilde hazırlanması önemlidir.

Dava ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma dosyaları, mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişmekle birlikte çekişmeli boşanma davalarına kıyasla daha kısa sürede sonuçlanır. Ancak eksik veya çelişkili protokol, taraflardan birinin duruşmaya gelmemesi, çocukla ilgili düzenlemelerin belirsiz olması ya da tarafların duruşmada irade değiştirmesi süreci uzatabilir.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma, doğru hazırlandığında taraflar için hızlı ve daha az yıpratıcı bir çözüm olabilir. Fakat aceleyle hazırlanan protokoller, özellikle nafaka, velayet, ziynet, ev eşyası ve mal paylaşımı konularında sonradan yeni uyuşmazlıklar doğurabilir. Bu nedenle protokolün somut olaya göre, açık ve uygulanabilir şekilde düzenlenmesi büyük önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma için avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak protokolün eksiksiz hazırlanması ve hak kaybı yaşanmaması için hukuki destek alınması faydalıdır.

Evlilik bir yıldan az sürdüyse anlaşmalı boşanma olur mu?

Hayır. Anlaşmalı boşanma hükümlerinin uygulanabilmesi için resmi evlilik süresinin en az bir yıl olması gerekir.

Hakim protokolü değiştirebilir mi?

Hakim, özellikle çocukların üstün yararı ve tarafların iradesinin serbestliği bakımından protokolü denetler; gerekli gördüğü değişiklikleri tarafların kabulüne sunabilir.

Yayın Notu

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut hukuki uyuşmazlıklarda olayın belgeleri ve özel koşulları değerlendirilmeden kesin hukuki sonuç çıkarılmamalıdır.

Yayın dışı kontrol notu: Kontrol notu: TMK m.166/3 sistematiği ve anlaşmalı boşanmanın yerleşik uygulama şartları esas alınmıştır.