Eş Ortak Banka Hesabındaki Parayı Çekti: Boşanmada Ne Yapılabilir?

Eşlerden birinin ortak banka hesabındaki parayı tek başına çekebilmesi ile çekilen paranın boşanmada kime ait sayılacağı aynı soru değildir. Bankaya karşı işlem yetkisi hesap sözleşmesine; eşler arasındaki ekonomik paylaşım ise paranın kaynağına ve mal rejimi hükümlerine göre değerlendirilir.

Ortak hesapta işlem yetkisi neyi gösterir?

Hesap iki eşin de tek başına işlem yapabildiği şekilde açılmışsa banka, sözleşmedeki yetkiye göre ödeme yapabilir. Ancak bu bankacılık yetkisi, çekilen bütün paranın özel hukuk bakımından çeken eşe ait olduğunu tek başına göstermez.

Paranın kaynağı neden önemlidir?

Türk Medeni Kanunu m.219 uyarınca çalışma karşılığı gelirler ve mal rejimi sırasında karşılığı verilerek elde edilen birçok malvarlığı değeri edinilmiş mal niteliği taşıyabilir. Buna karşılık miras, bağış veya evlilik öncesi malvarlığından gelen tutarlar farklı değerlendirilir. Hesaptaki para kalem kalem kaynaklandırılmalıdır.

Çekim tarihi neyi değiştirir?

Paranın boşanma davasından kısa süre önce veya mal rejiminin sona ermesine yakın dönemde çekilmesi, tek başına hukuka aykırılık ispatı değildir; fakat mal rejimi tasfiyesinde paranın nereye gittiği ve hangi amaçla kullanıldığı önem kazanabilir. Hesap hareketlerinin kronolojisi bu nedenle temel delildir.

Ortak hesap ile ortak mülkiyet aynı şey midir?

Banka hesabının “ortak” olması, hesaptaki her liranın her durumda yarı yarıya mülkiyet konusu olduğunu göstermez. Hesaba hangi eşin hangi kaynaktan para yatırdığı, tarafların hesap kullanım biçimi ve mal rejiminin niteliği birlikte değerlendirilir.

Hangi belgeler gerekir?

Uzun dönem banka hesap ekstreleri, maaş ve gelir kayıtları, miras veya bağış belgeleri, taşınmaz/araç satış bedelleri, kredi hareketleri ve taraflar arasındaki yazışmalar önemlidir. Yalnız çekim yapılan güne ait ekran görüntüsü çoğu dosyada yeterli olmaz.

Sonuç

Eşin ortak hesaptan para çekmesi halinde ilk yapılacak iş hesap sözleşmesini ve paranın kaynağını ayırmaktır. Bankaya karşı işlem yetkisi ile boşanmada mal rejiminden doğan haklar birbirine karıştırılmamalıdır.

Ortak Hesaptan Para Çekme Yetkisi Mülkiyeti Tek Başına Belirlemez

Bankacılık sözleşmesinde her iki hesap sahibinin tek başına para çekebilmesi, çekilen paranın boşanma ve mal rejimi bakımından bütünüyle çeken eşe ait olduğu anlamına gelmez. Hesabın müşterek veya teselsüllü kullanım şekli bankaya karşı işlem yetkisini belirler; eşler arasındaki nihai malvarlığı hesabında paranın kaynağı ve hukuki niteliği ayrıca incelenir.

Paranın Kaynağı Neden Önemlidir?

Hesaptaki tutar eşlerden birinin evlilik öncesi birikimi, miras veya bağış gibi kişisel mal kaynağından gelebileceği gibi, evlilik dönemindeki maaş ve kazançlardan da oluşabilir. Para kaynağı belli değilse banka hareketleri, önceki hesaplar, satış bedelleri ve transfer zinciri araştırılır. Sırf hesap iki kişinin adına diye her tutarın yarı yarıya ait olduğu otomatik varsayılmamalıdır.

Para Boşanma Öncesi Çekilmişse

Boşanma veya mal rejiminin sona ermesi öncesinde diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devir veya harcamalar, şartları varsa mal rejimi tasfiyesinde eklenecek değer veya başka bir alacak tartışmasına konu olabilir. Paranın nereye aktarıldığı ve gerçek bir harcama mı yoksa mal kaçırma işlemi mi olduğu önemlidir.

Tedbir İstenebilir mi?

Hesaplardaki varlığın hızla kaçırıldığına ilişkin somut risk varsa, açılacak davanın türüne göre ihtiyati tedbir veya başka geçici koruma yöntemleri değerlendirilebilir. Tedbir talebinde varsayım yerine hesap hareketleri, transferler ve yakın tarihteki işlemler gibi somut olgular gösterilmelidir.

Deliller

Hesap sözleşmesi, hesap sahipliği ve işlem yetkisi bilgisi, geçmiş banka hareketleri, paranın hesaba giriş kaynağı, transfer yapılan kişi ve hesaplar ile tarafların yazışmaları önemlidir. Diğer eşin internet bankacılığına izinsiz erişmek yerine gerekli kayıtların mahkeme aracılığıyla bankadan istenmesi daha güvenlidir.