Garanti Kapsamında Ücretsiz Onarım Sonuç Vermezse Değişim veya İade İstenebilir mi?

Garanti süresi içindeki bir ürün arızalandığında tüketici yalnızca servisin her seferinde yeniden onarım yapmasını kabul etmek zorunda değildir. Garanti, ayıplı mala ilişkin seçimlik haklarla birlikte değerlendirilir. Özellikle ücretsiz onarım seçildikten sonra arızanın tekrarlanması, ürün için öngörülen azami tamir süresinin aşılması veya tamirin mümkün olmadığının raporlanması hâllerinde bedel iadesi, ayıp oranında indirim ya da imkân varsa ayıpsız misliyle değişim gündeme gelebilir.

Garanti süresi ne zaman başlar ve ne kadardır?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Garanti Belgesi Yönetmeliği uyarınca garanti süresi malın tüketiciye teslim edildiği tarihte başlar ve kural olarak en az iki yıldır. Bazı mallar için süre veya kullanım ölçüsü Yönetmeliğin ekindeki özel düzenlemelere göre farklılaşabilir. Ürün garanti kapsamında tamirde kaldığı süre boyunca geçen zaman garanti süresine eklenir.

Fatura garanti belgesi yerine geçer mi?

Fatura veya satış fişi ile garanti belgesi aynı belge değildir. Garanti belgesinin tüketiciye verilmesi bakımından üretici, ithalatçı ve satıcının mevzuattan doğan yükümlülükleri bulunur. Bununla birlikte tüketici uyuşmazlığında fatura, teslim tarihi ve satıcı bilgisi bakımından önemli bir delildir; garanti belgesinin bulunmaması tek başına ürünün satın alındığına ilişkin diğer belgeleri değersiz hâle getirmez.

Ücretsiz onarım hakkı nasıl kullanılır?

Tüketici ücretsiz onarım hakkını seçtiğinde satıcı; işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli veya başka bir ad altında ücret talep etmeden onarımı yapmak ya da yaptırmakla yükümlüdür. Bu hak üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Satıcı, üretici ve ithalatçı ücretsiz onarım hakkının yerine getirilmesinden birlikte sorumlu olabilir.

Servis aynı arızayı çözemiyorsa tüketici ne isteyebilir?

Ücretsiz onarım hakkı kullanıldıktan sonra mal garanti süresi içinde yeniden arızalanırsa tüketici sürekli onarıma mahkûm değildir. Garanti Belgesi Yönetmeliği uyarınca arızanın garanti süresinde tekrar etmesi, ilgili mal için gereken azami tamir süresinin aşılması veya tamirin mümkün olmadığının yetkili servis, satıcı, üretici ya da ithalatçı tarafından raporla belirlenmesi hâllerinde diğer seçimlik haklar kullanılabilir.

Bu durumda tüketici satıcıdan bedel iadesi, ayıp oranında bedel indirimi veya imkân varsa malın ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep edebilir. Ayıpsız misliyle değişim satıcı bakımından orantısız güçlük yaratıyorsa somut olayda sözleşmeden dönme veya bedel indirimi seçenekleri öne çıkabilir.

Aynı arızanın mı tekrarlaması gerekir?

Mevzuat, ücretsiz onarım sonrasında malın garanti süresi içinde tekrar arızalanmasını önemli bir eşik olarak düzenler. Uyuşmazlıkta servis fişleri, arıza kodları ve yapılan işlemler incelenerek gerçekten tekrarlayan bir arıza mı bulunduğu, yoksa birbirinden bağımsız farklı sorunların mı ortaya çıktığı değerlendirilir. Bu nedenle her servis girişinin tarihini ve şikâyet açıklamasını saklamak önemlidir.

Azami tamir süresi kaç gündür?

Bütün ürünler için tek bir azami tamir süresi yoktur. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğine ekli listede ürün gruplarına göre azami tamir süreleri belirlenir. Bu nedenle telefon, bilgisayar, beyaz eşya, otomobil veya başka bir ürün için işlem yapılırken ilgili ürün grubunun güncel süresi ayrıca kontrol edilmelidir. Garanti süresi içinde azami tamir süresi, arızanın yetkili servise veya satıcıya bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Tamirin mümkün olmadığı nasıl belirlenir?

Tamirin mümkün olmadığının yetkili servis istasyonu, satıcı, üretici veya ithalatçı tarafından raporla belirlenmesi durumunda tüketici diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Bu raporun, arızanın bildiriminden itibaren ilgili mala ilişkin azami tamir süresi içinde düzenlenmesi gerekir.

Değişim talebi ne kadar sürede yerine getirilmelidir?

Ayıpsız misliyle değişim hakkının koşulları oluşmuş ve tüketici bu hakkı seçmişse, Garanti Belgesi Yönetmeliğinde değişim talebinin bildirimden itibaren azami otuz iş günü içinde yerine getirilmesi öngörülür. Bu süre, ürünün tamir süresiyle karıştırılmamalıdır; tamir süresi ürün grubuna göre ayrıca belirlenir.

Kullanıcı hatası denilirse ne yapılabilir?

Servisin 'kullanıcı hatası' demesi tüketici açısından önemli olsa da uyuşmazlığın her durumda sonu değildir. Kullanım hatasının, tanıtma ve kullanma kılavuzuna aykırı kullanımdan kaynaklandığına ilişkin tespitin mevzuata uygun şekilde yapılması gerekir. Kullanım hatasına ilişkin raporun bir nüshası tüketiciye verilmelidir. Tüketici rapora katılmıyorsa teknik inceleme ve gerektiğinde bilirkişi değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Hangi belgeler saklanmalıdır?

Fatura, garanti belgesi, ürün seri numarası, servis kabul ve teslim formları, her arızaya ilişkin servis fişi, değişen parça bilgileri, arıza kodları, satıcı veya üreticiyle yazışmalar ve yapılan başvurular tek dosyada tutulmalıdır. Özellikle aynı arızanın tekrarlandığı iddia edilecekse servis kayıtlarının kronolojik biçimde saklanması önem taşır.

Satıcı talebi reddederse hangi yol izlenebilir?

Öncelikle tüketicinin seçtiği hakkı yazılı ve açık biçimde satıcıya yöneltmesi yararlıdır. 'Sorunu çözün' yerine bedel iadesi, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya değişim taleplerinden hangisinin istendiği belirtilmelidir. Uyuşmazlık çözülmezse parasal değer ve başvuru tarihindeki güncel sınırlar dikkate alınarak Tüketici Hakem Heyeti veya tüketici mahkemesi yolu değerlendirilebilir.

Garanti ile ayıplı mal hakları aynı şey midir?

Tam olarak aynı değildir. Garanti, belirli mallarda üretici, ithalatçı ve satıcı bakımından ek yükümlülükler doğurur; ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar ise 6502 sayılı Kanunun temel tüketici korumalarıdır. Bir ürünün garanti süresinde olması, tüketicinin ayıplı mala ilişkin diğer kanuni haklarını ortadan kaldırmaz.

Pratik kontrol listesi

Ürünün teslim tarihini ve garanti süresini belirleyin. Her servis girişini tarih sırasına koyun. Arızanın aynı mı farklı mı olduğunu servis kayıtlarıyla karşılaştırın. İlgili ürünün güncel azami tamir süresini kontrol edin. Kullanıcı hatası raporu varsa nüshasını alın. Satıcıya hangi seçimlik hakkı kullandığınızı açıkça yazın. Uyuşmazlık devam ederse başvuru tarihindeki Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırını ayrıca kontrol edin.

Sonuç

Garanti kapsamında ücretsiz onarım seçilmiş bir ürün tekrar arızalanıyorsa, tamir süresi aşılıyorsa veya tamirin mümkün olmadığı raporlanıyorsa tüketicinin yalnızca yeni bir servis kaydı açtırmakla yetinmesi gerekmez. Bedel iadesi, bedel indirimi veya koşulları varsa ayıpsız misliyle değişim seçenekleri somut olaya göre gündeme gelebilir. Ürünün türü, servis geçmişi, arızanın niteliği ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

Güncellik notu: Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Ürün bazındaki azami tamir süresi ve başvuru sınırları işlem tarihinde yürürlükteki mevzuattan ayrıca kontrol edilmelidir.