Katılma Yoluyla İstinaf Nedir? HMK 348'e Göre Başvuru
Güncelleme tarihi: 14 Eki
Katılma yoluyla istinaf, bir tarafın süresinde bağımsız istinaf başvurusu yapmamış olsa bile karşı tarafın istinaf dilekçesine cevap verirken kendisi bakımından da kararın değiştirilmesini istemesine imkân tanıyan usul kurumudur. Bu yol, bağımsız bir istinaf başvurusu gibi düşünülmemelidir; asıl istinafa bağlıdır.
Katılma yoluyla istinafın kanuni dayanağı
HMK m.348'e göre istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile vereceği cevap dilekçesi ile istinaf yoluna başvurabilir.
Bu hüküm, süresini kaçıran tarafa sınırsız yeni bir bağımsız istinaf süresi vermez. Katılma başvurusu ancak karşı tarafın mevcut bir istinaf başvurusu üzerine ve ona cevap çerçevesinde kullanılabilir.
Cevap süresi ne kadardır?
HMK m.347 uyarınca istinaf dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesini kararı veren mahkemeye veya bu mahkemeye gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verebilir.
Katılma yoluyla istinaf da bu cevap dilekçesi içinde ileri sürülür. Bu nedenle tebliğ tarihi ve iki haftalık cevap süresi dosyada açıkça kontrol edilmelidir.
Kendi istinaf süresi kaçmışsa yine başvurulabilir mi?
Evet. Katılma yolunun temel işlevi budur. Tarafın bağımsız istinaf süresini kaçırmış olması HMK m.348 kapsamında cevap dilekçesiyle katılma başvurusu yapmasına engel değildir.
Ancak karşı taraf hiç istinaf etmemişse katılma yolu da doğmaz. Süresi geçmiş taraf bu durumda katılma istinafını bağımsız bir başvuru gibi kullanamaz.
Katılma istinafında ne açıkça yazılmalı?
Cevap dilekçesinde yalnız karşı tarafın istinaf sebeplerine cevap vermek yeterli değildir. Kararın katılan taraf bakımından hangi kısmının neden hatalı olduğu ve hangi yönde kaldırılması veya düzeltilmesi istendiği açıkça gösterilmelidir.
Başvuru sebebi, hüküm fıkrası ve talep sonucu arasında bağ kurulması önemlidir. Sadece 'biz de istinaf ediyoruz' şeklindeki soyut ifade yerine somut hukuki ve maddi hata belirtilmelidir.
Asıl istinaf başvurusu feragat edilirse ne olur?
HMK m.348/2 uyarınca asıl istinaf başvurusunda bulunan taraf talebinden feragat ederse veya başvurusu bölge adliye mahkemesince esasa girilmeden reddedilirse katılma yoluyla yapılan başvuru da reddedilir.
Bu bağımlılık katılma istinafını bağımsız istinaftan ayıran en önemli özelliklerden biridir. Asıl başvurunun esastan incelenmesi ise katılma talebinin de kendi sınırları içinde incelenmesine imkân verir.
Karşı taraf katılma istinafına cevap verebilir mi?
Evet. HMK m.348, asıl istinaf başvurusunu yapan tarafın katılma yoluyla yapılan başvuruya karşı iki hafta içinde cevap verebileceğini düzenler.
Bu nedenle katılma başvurusunun karşı tarafa tebliği ve tebliğ sonrası cevap süresi ayrıca takip edilmelidir.
Katılma istinafı ile bağımsız istinaf arasındaki fark
Bağımsız istinaf kendi başvuru süresi ve koşulları içinde yapılır; varlığı karşı tarafın başvurusuna bağlı değildir. Katılma istinafı ise karşı tarafın istinafına bağlıdır ve cevap dilekçesi üzerinden yürür.
Tarafın kendi süresi henüz geçmemişse dosyanın özelliklerine göre bağımsız istinaf başvurusu yapmak, katılma yolunun asıl başvuruya bağımlı olması nedeniyle daha güvenli olabilir.
Sonuç
Katılma yoluyla istinafta üç nokta kritik önemdedir: karşı tarafın geçerli bir istinaf başvurusunun bulunması, katılma talebinin cevap dilekçesi içinde ve süresinde ileri sürülmesi ve hangi hüküm kısmına hangi gerekçeyle karşı çıkıldığının açıkça gösterilmesi.
Yorumlar