Laboratuvar Sonucunun Yanlış Hastaya Gönderilmesi Halinde Hukuki Sorumluluk

Laboratuvar sonucunun yanlış hastaya, yanlış e-posta adresine veya ilgisiz üçüncü kişiye gönderilmesi yalnız idari bir karışıklık değildir. Laboratuvar sonucu kişinin sağlık durumunu gösterdiği için KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir ve yetkisiz kişiye açıklanması veri güvenliği ihlali doğurabilir.

İlk Olarak Ne Yapılmalı?

Sağlık kuruluşuna gecikmeden yazılı bildirim yapılmalı; yanlış gönderimin hangi kanaldan, hangi kişiye ve hangi tarihte gerçekleştiği sorulmalıdır. Kurumdan yanlış alıcıya gönderilen belgenin geri alınması veya silinmesinin sağlanması, erişim ve gönderim kayıtlarının korunması ve olayın veri ihlali bakımından değerlendirilmesi istenebilir.

Sağlık Kuruluşunun Sorumluluğu

KVKK m.12 veri sorumlusuna kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önleyecek, verilerin güvenliğini sağlayacak teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü yükler. Kurul kararlarında sağlık verilerinin yetkisiz üçüncü kişiye gönderilmesi ve erişim yetkilerinin gerektiği gibi sınırlandırılmaması veri güvenliği bakımından yaptırıma konu olabilmektedir.

Yanlış Sonuç ile Yanlış Alıcı Aynı Sorun Değildir

Buradaki sorun doğru laboratuvar sonucunun yanlış kişiye açıklanmasıdır. Sonucun tıbben hatalı düzenlenmesi ise tanı ve tedaviyi etkileyebilecek ayrı bir sağlık hizmeti sorumluluğu problemidir. Yanlış alıcı olayı aynı zamanda hastanın tedavisini geciktirmiş veya üçüncü kişinin yanlış tıbbi işlem görmesine neden olmuşsa doğan zarar ayrıca değerlendirilir.

Hangi Deliller Korunmalı?

Yanlış e-posta veya mesaj, gönderici adresi, tarih-saat bilgisi, ek dosyanın adı, hastane ile yapılan yazışmalar, çağrı kayıt numarası ve varsa yanlış alıcının içeriğe eriştiğini gösteren kayıt saklanmalıdır. Sağlık verisinin gereksiz biçimde daha fazla kişiye yayılmaması için delil toplanırken belgenin kendisi de ölçüsüz biçimde paylaşılmamalıdır.

Başvuru Yolları

İlgili kişi öncelikle veri sorumlusuna KVKK kapsamındaki hakları doğrultusunda başvurabilir. Kurumun cevabı, olayın kapsamı ve alınan tedbirler yeterli değilse KVKK’daki şikâyet yolu; somut zarar veya kişilik hakkı ihlali varsa ayrıca özel hukuk talepleri gündeme gelebilir. Her yanlış gönderim otomatik olarak aynı miktarda tazminat doğurmaz; ihlalin kapsamı ve somut etkisi ayrıca ispatlanır.

Veri İhlali Bildirimi ve 72 Saat Kuralı

Sağlık verisinin hukuka aykırı olarak üçüncü bir kişinin eline geçmesi, veri sorumlusu bakımından bildirim yükümlülüğünü gündeme getirebilir. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2019/10 sayılı kararında, veri sorumlusunun ihlali öğrendikten sonra gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kurula bildirim yapması gerektiği belirtilir. Etkilenen kişilere ise durumun belirlenmesinden sonra makul olan en kısa sürede bilgi verilmelidir. Bu süre, hastanın şikâyet başvurusu için tanınmış bir süre değil; veri sorumlusunun ihlal bildirimi yükümlülüğüne ilişkindir.

Hasta Nereye ve Hangi Sürede Başvurabilir?

İlgili kişi, KVKK m.11 ve m.13 kapsamında önce veri sorumlusuna başvurarak olayın nasıl gerçekleştiğini, verilerinin kimlere aktarıldığını ve hangi önlemlerin alındığını sorabilir. Veri sorumlusunun başvuruyu en geç 30 gün içinde sonuçlandırması gerekir. Başvuru reddedilir veya cevap yetersiz bulunursa cevap tarihine göre; cevap verilmezse başvuru tarihinden itibaren uygulanacak 60 günlük sınır gözetilerek Kurula şikâyet yolu değerlendirilebilir. Özellikle geç cevaplarda süre hesabı, Kurulun 2019/9 sayılı kararına göre yapılmalıdır.

Yanlış Alıcıya Ulaşan Belge Nasıl Ele Alınmalı?

Yanlış alıcıdan sağlık raporunu başkalarına iletmemesi ve elindeki kopyaları silmesi istenebilir. Kurum, yalnız bu talebe güvenmek yerine gönderim ve erişim kayıtlarını korumalı, yanlış yönlendirmeye neden olan adresleme, yetki ve kontrol mekanizmalarını incelemelidir. Hasta da şikâyet için gerekli ekran görüntüsü veya yazışma delillerini muhafaza ederken raporun içeriğini sosyal medya gibi açık ortamlarda paylaşmamalıdır.

Resmî kaynaklar: KVKK veri ihlali bildirimi kararı ve veri sorumlusuna başvuru/şikâyet usulüne ilişkin Kurum duyurusu.

Sağlık hukuku mevzuatı, hasta hakları ve tıbbi uygulamalara ilişkin diğer hukuki açıklamaları sağlık hukuku sayfamızda inceleyebilirsiniz.