Miras Payının Devri: Mirasçı Terekedeki Payını Başka Mirasçıya veya Üçüncü Kişiye Devredebilir mi?
Güncelleme tarihi: 14 Eki
Mirasbırakanın ölümünden sonra paylaşma henüz yapılmamış olsa bile bir mirasçı miras payını başka bir mirasçıya veya mirasçı olmayan üçüncü kişiye devredebilir. Fakat devralanın kimliğine göre sözleşmenin şekli ve hukuki etkisi değişir. Türk Medenî Kanunu m.677, özellikle mirasçılar arasındaki devir ile üçüncü kişiye yapılan devri birbirinden ayırır.
Miras payının devri ile belirli bir taşınmaz hissesinin satışı aynı mı?
Miras payının devrinde sözleşmenin konusu, terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki mirasçılık payıdır. Elbirliği mülkiyetinin sürdüğü ve miras paylaşmasının yapılmadığı aşamada terekeye ait belirli bir taşınmazın kendiliğinden tek bir mirasçıya ait olduğu varsayılamaz. Pay devri sözleşmesiyle tapuda belirli bir taşınmaz üzerindeki ayni hakkın doğrudan devri arasında hukuki fark bulunur.
Mirasçılar birbirlerine paylarını nasıl devredebilir?
TMK m.677/1 uyarınca, miras payının mirasçılar arasında devrine ilişkin sözleşmenin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Devredilen payın kapsamı, hangi terekeye ilişkin olduğu, taraflar ve varsa bedel açık biçimde belirtilmelidir. Pay devrinin sonuçları, sözleşmenin kapsamına ve varsa tereke içindeki belirli malvarlığı unsurlarına ilişkin özel durumlara göre ayrıca değerlendirilir.
Üçüncü kişiye devirde neden noter şartı vardır?
TMK m.677/2, mirasçı ile mirasçı olmayan bir üçüncü kişi arasında miras payı devri yapılacaksa sözleşmenin noterlikçe düzenlenmesini arar. Adi yazılı sözleşme, mirasçılar arasındaki devir için yeterli olsa da üçüncü kişiye devirde aynı ölçüt geçerli değildir. İmza onayı ile düzenleme şeklinde noterlik işlemi arasındaki fark burada da önem taşır.
Üçüncü kişi miras paylaşmasına katılabilir mi?
Kanun açık biçimde üçüncü kişinin sözleşmeyle miras paylaşmasına katılma yetkisi elde etmeyeceğini belirtir. Üçüncü kişi, yalnızca paylaşma sonunda devreden mirasçıya özgülenecek payın kendisine verilmesini isteme hakkına sahip olur. Bu nedenle üçüncü kişiye devir sözleşmesi, devralanın doğrudan bütün mirasçıların yerine geçtiği anlamına gelmez.
Miras bırakan sağken beklenen miras payı devredilebilir mi?
Miras açılmadan, yani mirasbırakan hayattayken beklenen miras hakkında yapılan sözleşmeler TMK m.678'de ayrıca düzenlenmiştir. Mirasbırakanın katılması veya izni olmaksızın mirasçı tarafından diğer mirasçılar ya da üçüncü kişilerle yapılan bu tür sözleşmeler geçerli değildir. Ölümden önceki miras beklentisinin devri ile ölümden sonra açılmış terekedeki miras payının devri aynı hukuki rejime tabi değildir.
Devir sözleşmesinde hangi belgeler önemlidir?
Mirasçılık belgesi, mirasbırakanın ölüm ve kimlik bilgileri, devir sözleşmesinin aslı, devrin bedelli olması hâlinde ödeme kayıtları ve terekeye ilişkin mevcut bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Mirasçılar arasındaki uyuşmazlıkta paylaşmanın yapılıp yapılmadığı; üçüncü kişiye devirde ise noterlikçe düzenleme şartının gerçekleşip gerçekleşmediği belirleyicidir.
Devir sonrasında hangi uyuşmazlıklar çıkabilir?
Sözleşmede bütün miras payının mı yoksa belirli oranın mı devredildiği, borç ve masrafların nasıl ele alınacağı, sonradan ortaya çıkan tereke mallarının sözleşmeye dahil olup olmadığı tartışma yaratabilir. Devir sözleşmesinin konusu belirli bir taşınmaz olarak yazılmışsa işlemin hukuki niteliği ve şekle bağlılığı ayrıca incelenir. Bedel ödemesine ilişkin delillerle mirasçılık belgesi birbirinin yerine geçmez.
Sonuç
Miras açıldıktan sonra miras payının devri mümkündür. Mirasçılar arasındaki sözleşmede yazılı şekil, üçüncü kişiyle sözleşmede noterlikçe düzenleme şartı aranır. Üçüncü kişiye devir, ona paylaşmaya katılma yetkisi değil, paylaşma sonunda devreden mirasçıya düşen payın kendisine verilmesini isteme hakkı verir.
Yorumlar