Mirasçılık Belgesinin İptali: Veraset İlamında Yanlış Mirasçı veya Pay Varsa Ne Yapılır?

Mirasçılık belgesi, mirasçıların kim olduğunu ve miras paylarını gösteren resmî belgedir; fakat maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz. Nüfus kaydının eksik olması, önceki evlilikten mirasçının atlanması, soybağı kararının sonradan ortaya çıkması veya pay hesabının yanlış yapılması hâlinde belgenin düzeltilmesi veya iptali gündeme gelebilir.

Mirasçılık belgesi nereden alınır?

TMK m.598’e göre yasal mirasçı oldukları belirlenen kişilere sulh hukuk mahkemesi veya noterlikçe mirasçılık belgesi verilebilir. Ancak noterlik, nüfus kayıtlarından çözülemeyen veya özel hukuki değerlendirme gerektiren bazı durumlarda belge düzenleyemeyebilir.

Belgenin yanlış olduğu sonradan anlaşılırsa

TMK m.598 açıkça mirasçılık belgesinin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini düzenler. Bu nedenle yanlış bir veraset ilamı sırf üzerinden uzun süre geçtiği için otomatik olarak doğru hâle gelmez. Bununla birlikte yanlış belgenin kullanıldığı tapu, banka veya paylaşım işlemlerinin doğurduğu diğer uyuşmazlıklar ayrı süre ve kurallara tabi olabilir.

Hangi hatalar iptal sebebi olabilir?

Mirasçının hiç gösterilmemesi, mirasçı olmayan kişinin belgeye yazılması, miras payının yanlış hesaplanması, sonradan kesinleşen soybağı veya evlat edinme kararının belgeyi etkilemesi ve birbiriyle çelişen mirasçılık belgelerinin bulunması tipik örneklerdir.

Hangi deliller gerekir?

Vukuatlı nüfus kayıtları, doğum ve ölüm belgeleri, evlenme-boşanma kayıtları, soybağı kararları, evlat edinme belgeleri, vasiyetname veya mirasçılık sıfatını etkileyen diğer mahkeme kararları önem taşır. Yabancılık unsuru varsa yabancı resmî belgelerin usulüne uygun şekilde sunulması ayrıca gerekebilir.

Eski belge iptal edilince ne olur?

Hatalı belgenin iptaliyle doğru mirasçılık durumunu gösteren yeni belgenin düzenlenmesi amaçlanır. Ancak eski belgeye dayanılarak tapu devri, para çekme veya miras paylaşımı yapılmışsa yalnız mirasçılık belgesini düzeltmek bu işlemleri kendiliğinden geri almayabilir; gereken ek dava veya talepler ayrıca değerlendirilir.

Noter belgesi de iptal edilebilir mi?

Noterlikçe verilmiş mirasçılık belgesinin de hatalı olduğu ileri sürülebilir. Esas mesele belgenin hangi makamdan çıktığı değil, gerçek mirasçılık durumunu doğru gösterip göstermediğidir.