Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz: Hatalı Rapor Nasıl Yeniden Değerlendirilir?
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
Sağlık kurulu raporuna itiraz denildiğinde önce hangi rapor türünden söz edildiği belirlenmelidir. Çünkü her sağlık kurulu raporu için tek ve ortak bir “30 günlük itiraz” sistemi yoktur. Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporları bakımından, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik özel bir itiraz usulü düzenler: bireysel itiraz, raporun tesliminden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır; kişi farklı yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir, iki rapor farklıysa ve itiraz sürdürülürse hakem hastane aşamasına geçilir. ÇÖZGER, maluliyet, çalışma gücü kaybı, sürücü veya başka amaçla düzenlenen raporlar ise kendi mevzuatları kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle raporun üst başlığı ve hangi amaçla düzenlendiği görülmeden yalnız “sağlık kuruluna itiraz süresi 30 gündür” demek eksik kalır.
Önce rapor türü neden belirlenmelidir?
“Sağlık kurulu raporu” çok geniş bir ifadedir. Erişkin engellilik değerlendirmesi, çocuklar için özel gereksinim raporu, maluliyet veya çalışma gücü kaybı değerlendirmesi, sürücü sağlık raporu, silah ruhsatı, işe giriş veya başka amaçlı kurul raporları farklı hukuki dayanaklara sahip olabilir. Bu yazıdaki 30 günlük İl Sağlık Müdürlüğü itiraz sistemi esas olarak erişkin engellilik sağlık kurulu raporları bakımından açıklanmaktadır. Başvuru yapmadan önce raporun adı, düzenlendiği yönetmelik ve kullanım amacı kontrol edilmelidir.
Erişkin engellilik sağlık kurulu raporuna kim itiraz edebilir?
Yönetmeliğe göre rapora engelli bireyin kendisi, vasisi veya raporu talep eden kurum itiraz edebilir. Bireysel itiraz ile kurum itirazı süre bakımından aynı değildir. Birey veya vasi tarafından yapılan itirazın süresi raporun tesliminden itibaren 30 gündür. Kurumlar ise gerekçelerini yazılı olarak göstermek suretiyle itiraz edebilir ve kurum itirazlarında aynı 30 günlük bireysel süre aranmaz.
30 günlük itiraz süresi ne zaman başlar?
Yönetmelikte bireysel rapor itirazı için başlangıç noktası raporun ilgilisine teslim edildiği tarihtir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel bilgilendirmelerinde raporun teslim alındığı ve/veya e-Devlet üzerinden göründüğü tarih esas alınarak 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğüne başvuru yapılması gerektiği açıklanmaktadır. Süre kısa olduğu için raporun görüntülendiği veya teslim alındığı tarih not edilmeli ve son güne bırakılmamalıdır.
30 gün geçirilirse ne olur?
Erişkin engellilik raporlarında süresinde yapılmayan bireysel itirazların değerlendirilmemesi esastır. Bu nedenle “hastaneye tekrar giderim, aynı itirazı oradan başlatırım” şeklinde hareket etmek güvenli değildir. Ancak sonradan yeni bir engel durumunun ortaya çıkması veya mevcut engellilik durumunda değişiklik olması gibi yeniden değerlendirme sebepleri, itirazdan ayrı bir kurumdur ve Yönetmelikte ayrıca düzenlenmiştir.
İtiraz nereye yapılır?
İtiraz, raporu düzenleyen hastanenin sağlık kuruluna değil İl Sağlık Müdürlüğüne yöneltilir. Uygulamada ikamet edilen veya raporun alındığı ilin İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden süreç yürütülmektedir. Başvuruda rapor örneği, kimlik ve itirazın hangi bölümüne yöneltildiğini açıklayan dilekçe hazırlanması yararlıdır. Başvuru şekli ve istenen güncel evraklar ilgili müdürlükten teyit edilmelidir.
İtiraz dilekçesinde ne yazılmalıdır?
Dilekçede yalnız “rapora itiraz ediyorum” demek yerine hangi değerlendirmenin hatalı görüldüğü açıkça belirtilmelidir. Tanının rapora aktarılmaması, engel oranının yanlış hesaplandığı düşüncesi, bağımlılık değerlendirmesi, rapor süresi veya raporun kullanım alanıyla ilgili somut itiraz varsa ayrı ayrı gösterilebilir. Tıbbi değerlendirmenin yerine hukuki yorum yapılmamalı; mevcut uzman hekim kayıtları, tetkikler ve önceki raporlar somut biçimde belirtilmelidir.
İl Sağlık Müdürlüğü itirazdan sonra ne yapar?
Yönetmeliğe göre rapora itiraz edildiğinde kişi, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yetkili en yakın farklı sağlık kuruluşuna yönlendirilir. Eğer önceki rapor farklı bir sağlık kuruluşundan alınmış ve kişinin sürekli izlem gördüğü başka bir yetkili sağlık kuruluşu varsa, yönetmelikteki şartlara göre bu sağlık kuruluşuna sevk de söz konusu olabilir. Kişinin kendi tercih ettiği herhangi bir hastaneden aldığı yeni rapor otomatik olarak itiraz raporu haline gelmez; sevk zincirinin usulüne uygun yürütülmesi önemlidir.
İkinci hastane ilk raporla aynı sonucu verirse ne olur?
İtiraz edilen ilk rapor ile İl Sağlık Müdürlüğünün sevki üzerine düzenlenen ikinci rapordaki kurul kararları aynı yöndeyse rapor kesinleşir. Bu durumda sırf sonuç beğenilmediği için otomatik olarak üçüncü hastaneye gidilmesi sistemi yoktur. Yönetmelikte hakem hastane aşaması, iki rapor sonucunun farklı olması ve itirazın devam etmesi hali için öngörülmüştür.
İki rapor birbirinden farklı çıkarsa ne olur?
İlk rapor ile itiraz üzerine düzenlenen ikinci raporun sonuçları farklıysa ve kişi itirazını sürdürüyorsa İl Sağlık Müdürlüğü kişiyi en yakın hakem hastaneye yönlendirir. Hakem hastane üçüncü aşamadaki değerlendirmeyi yapar. Bu sevkin müdürlük üzerinden gerçekleştirilmesi gerekir; kişinin kendi başına “hakem hastane” olarak bilinen bir kuruma gitmesi aynı hukuki sonucu doğurmayabilir.
Hakem hastane kararı kesin midir?
Yönetmelik, hakem hastane tarafından verilen kararın kesin olduğunu açıkça düzenler. Buradaki kesinlik, idari sağlık kurulu itiraz zinciri bakımındandır. Raporun kullanıldığı somut idari işlem veya sosyal güvenlik uyuşmazlığında ayrıca yargısal denetim veya farklı hukuki yollar bulunup bulunmadığı, o işlemin kendi mevzuatına göre değerlendirilir. Hakem hastane kararının “hiçbir şekilde hiçbir yerde tartışılamaz” anlamına geldiği söylenmemelidir.
İlk rapor zaten hakem hastaneden alınmışsa süreç biter mi?
Hayır. Yönetmelik özel olarak, ilk raporun veya itiraz üzerine alınan ikinci raporun hakem hastane olarak belirlenen bir hastaneden düzenlenmiş olmasının onu bu süreç bakımından kendiliğinden “hakem hastane raporu” haline getirmediğini belirtir. Hakem niteliği, İl Sağlık Müdürlüğünün iki farklı sonuç üzerine yaptığı usulüne uygun hakem sevki sonucunda ortaya çıkar.
Hakem hastane kararı sonrası yeni rapor ne zaman alınabilir?
Hakem hastane kararıyla kesinleşen veya süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanına yönelik yeni rapor başvurusu kural olarak en erken altı ay sonra kabul edilir. Bu kural, rapor kesinleştikten hemen sonra aynı konuda tekrar tekrar başvuru yapılmasını önlemeye yöneliktir. Bununla birlikte yeni engel veya mevcut durumda değişiklik gibi yeniden değerlendirme sebepleri ayrıca incelenmelidir.
Yeni bir hastalık veya engel durumu ortaya çıkarsa altı ay beklenir mi?
Yönetmelik, yeni bir engel durumunun ortaya çıkması veya mevcut engellilik durumunda değişiklik olması halinde kişinin talebi ve ilgili branş hekiminin sağlık kuruluna sevki uygun görmesi üzerine süre aranmaksızın yeniden değerlendirme imkânı tanır. Dolayısıyla gerçek bir tıbbi değişiklik nedeniyle yeni rapor süreci ile önceki rapora yalnız hukuki veya tıbbi kanaat yönünden itiraz etmek aynı şey değildir.
Süreli rapor bitmeden yenilenebilir mi?
Süreli olarak düzenlenen erişkin engellilik raporlarında rapor süresinin bitmesine altı aydan az kalması halinde, kişinin talebi üzerine yeniden rapor düzenlenebilmesine yönelik hüküm bulunmaktadır. Bu yol da itiraz sürecinden farklıdır. Raporun süresi dolacağı için yenileme ile rapordaki orana veya değerlendirmeye itiraz birbirine karıştırılmamalıdır.
ÇÖZGER raporlarında süreç aynı mı?
18 yaş altındaki çocuklar için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) sistemi uygulanır. ÇÖZGER Yönetmeliğinde de kişisel itiraz için 30 günlük süre, İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden farklı sağlık kuruluşuna sevk ve sonuçların farklı olması halinde hakem hastane mekanizması düzenlenmiştir. Ancak çocuk raporunun değerlendirme ölçütleri ve rapor dili erişkin engellilik raporundan farklıdır. Erişkin oranları doğrudan çocuğa uygulanmaz.
Maluliyet veya çalışma gücü kaybı raporlarında aynı 30 günlük yol geçerli midir?
Hayır, otomatik olarak değil. SGK mevzuatı kapsamında maluliyet, sürekli iş göremezlik veya çalışma gücü kaybı değerlendirmeleri kendi sosyal güvenlik mevzuatına ve kurum prosedürlerine tabidir. Hastaneden alınan bir sağlık kurulu raporu bu süreçlerde çoğu zaman tek başına nihai kurum kararı anlamına gelmez. SGK işlemiyle ilgili uyuşmazlık varsa kurum kararı ve özel itiraz/yargı yolu ayrıca incelenmelidir.
Engel oranı düşük bulunduysa ne yapılmalıdır?
Önce hangi tanı ve fonksiyon kayıplarının rapora işlendiği, ilgili branş muayenelerinin bulunup bulunmadığı ve raporun erişkin engellilik mevzuatına göre düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilmelidir. İtiraz yalnız istenen oranın yazılmasını talep etmek şeklinde kurulmaz; tıbbi bulgular ve yönetmelikteki değerlendirme sistemi üzerinden yeniden kurul değerlendirmesi istenir. Mevcut tetkik ve uzman raporlarının tam olması önemlidir.
“Tam bağımlı” değerlendirmesine itiraz edilebilir mi?
Erişkin engellilik raporunda bağımlılık değerlendirmesi de kurul kararının parçasıdır. Kişi veya vasisi bu değerlendirmeyi hatalı buluyorsa 30 günlük bireysel itiraz yolu kapsamında somut gerekçesini gösterebilir. Günlük yaşam faaliyetleri ve mevcut tıbbi kayıtlar ikinci kurul tarafından yeniden değerlendirilir. Bu konu yalnız toplam engel oranıyla aynı şey değildir.
Raporun sürekli yerine süreli verilmesine itiraz edilebilir mi?
Raporun süreli veya sürekli düzenlenmesi, hastalığın veya engel durumunun niteliği ve zaman içinde değişme ihtimaliyle bağlantılı tıbbi değerlendirmedir. Kişi bunun hatalı olduğunu düşünüyorsa itiraz dilekçesinde bu kısmı ayrıca belirtebilir. Ancak kurulun tıbbi takdirini yalnız kişinin talebi değiştirmez; yeni kurul mevcut sağlık durumunu ve mevzuatı esas alır.
İtiraz ederken eski raporlar sunulmalı mı?
Eski sağlık kurulu raporları, hastalığın seyri ve önceki değerlendirmeyi göstermek bakımından yararlı olabilir. Ancak yeni kurul önceki oranı otomatik olarak korumak zorunda değildir; güncel tıbbi durum ve yürürlükteki mevzuat esas alınır. Eski raporlar yanında güncel tetkik, epikriz, uzman hekim değerlendirmesi ve tedavi kayıtlarının da sunulması önemlidir.
Hastane seçimini kişi yapabilir mi?
İtiraz mekanizmasında ikinci sağlık kuruluşunu veya hakem hastaneyi kişinin serbestçe seçtiği bir sistem bulunmaz. Yönlendirme İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Yönetmelikteki esaslara göre yapılır. Bu sebeple sevk almadan farklı hastaneye gidip rapor çıkarmak ile resmi itiraz zincirini işletmek birbirine karıştırılmamalıdır.
İtiraz sırasında mevcut rapor kullanılabilir mi?
İtirazın raporu otomatik olarak her amaç bakımından askıya alıp almadığı, raporun kullanıldığı işlem ve ilgili kurum uygulamasına göre değişebilir. Örneğin sosyal yardım, vergi, istihdam veya başka bir hak için rapor sunulmuşsa ilgili kurum itiraz sürecinin sonucunu bekleyebilir veya mevcut rapor üzerinden işlem yapabilir. Bu nedenle raporu kullanan kurumdan dosyanın statüsü ayrıca öğrenilmelidir.
İtirazın reddi veya işlem yapılmaması halinde ne yapılabilir?
Başvuru süresinde yapılmış olmasına rağmen İl Sağlık Müdürlüğünün işlem tesis etmemesi, rapor türünün yanlış değerlendirilmesi veya başka bir idari uyuşmazlık çıkması halinde ilgili idari işlemin niteliğine göre başvuru ve yargı yolları ayrıca değerlendirilebilir. Ancak sağlık kurulunun tıbbi oranı ile idarenin itiraz başvurusunu usulden reddetmesi farklı hukuki sorunlardır. Önce hangi işlemin uyuşmazlık konusu olduğu belirlenmelidir.
Başvuru dosyasında hangi belgeler tutulmalıdır?
Raporun tam örneği, teslim veya e-Devlet görünme tarihini gösteren kayıt, İl Sağlık Müdürlüğüne verilen dilekçe ve evrak kayıt numarası, sevk yazıları, ikinci hastane raporu, varsa hakem hastane sevki ve tüm güncel tıbbi belgeler ayrı dosyada saklanmalıdır. Süre uyuşmazlığı çıkarsa başvuru tarihini gösteren kayıt özellikle önemlidir.
Sık yapılan hatalar
En sık hata her sağlık kurulu raporu için aynı 30 günlük itiraz yolunun geçerli olduğunu düşünmektir. Diğer hatalar doğrudan başka hastaneye gidip bunun resmi itiraz sayılacağını sanmak, 30 günlük süreyi kaçırmak, itirazın hangi bölümüne yöneltildiğini belirtmemek, rapor ile SGK kurum kararını birbirine karıştırmak ve ikinci rapor farklı çıkmasına rağmen hakem hastane sevkini İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden takip etmemektir.
Sık Sorulan Sorular
Sağlık kurulu raporuna itiraz süresi kaç gündür?
Erişkin engellilik sağlık kurulu raporlarında bireysel itiraz, raporun tesliminden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır. Başka rapor türlerinde özel mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.
İtiraz için hastaneye mi İl Sağlık Müdürlüğüne mi gidilir?
Erişkin engellilik raporlarında resmi itiraz İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır; ikinci hastane sevki müdürlük tarafından gerçekleştirilir.
İkinci rapor ilk rapordan farklıysa ne olur?
İtiraz devam ederse İl Sağlık Müdürlüğü kişiyi en yakın hakem hastaneye yönlendirir. Hakem hastane kararı bu idari itiraz zinciri bakımından kesindir.
30 gün geçtiyse tekrar rapor alınabilir mi?
Süresinde yapılmayan bireysel itiraz değerlendirilmez. Aynı gereksinim alanında yeni başvuru için kesinleşme sonrası kural olarak altı aylık süre bulunabilir; yeni engel veya durumda değişiklik varsa yeniden değerlendirme hükümleri ayrıca uygulanabilir.
Sonuç
Sağlık kurulu raporuna itirazda en önemli konu rapor türünü doğru belirlemektir. Erişkin engellilik sağlık kurulu raporlarında kişi veya vasi, raporun tesliminden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğüne itiraz eder. Müdürlük kişiyi farklı yetkili sağlık kuruluşuna sevk eder; iki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir, farklıysa ve itiraz sürerse hakem hastane aşamasına geçilir. Hakem hastane kararı idari itiraz zinciri bakımından kesindir. ÇÖZGER, SGK maluliyet ve diğer sağlık kurulu raporlarında ise ilgili özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.
Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Uygulanacak hüküm ve başvuru süreleri, somut olayın özellikleri ile yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilmelidir.
Sağlık hukuku mevzuatı, hasta hakları ve tıbbi uygulamalara ilişkin diğer hukuki açıklamaları sağlık hukuku sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Yorumlar