Senet Borcu Elden Ödendiyse Ödeme Nasıl İspatlanır?
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Bir senet borcunun elden ödendiğinin ileri sürülmesi, özellikle senet hâlâ alacaklının elindeyse ciddi ispat sorunu doğurabilir. Senet yazılı bir borç ikrarı niteliği taşıdığından, borcun sonradan ödendiği ve senedin hükmünün ortadan kalktığı savunmasının da güçlü yazılı delillerle desteklenmesi gerekir.
Senede karşı ispat kuralı neden önemlidir?
HMK m.201, senede bağlı bir iddiaya karşı senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıran veya azaltan hukuki işlemlerin kural olarak tanıkla ispatlanamayacağını düzenler. Bu nedenle yalnız 'elden ödedim' beyanı çoğu dosyada yeterli olmaz.
Hangi belgeler ödeme delili olabilir?
Alacaklının imzasını taşıyan makbuz, senet aslının borçluya iade edilmiş olması, banka havalesi, açıklamalı ödeme kaydı, yazılı mesaj veya borcun ödendiğini açıkça kabul eden belge önemlidir. Belgenin ödeme yapılan senetle bağlantısı kurulabilmelidir.
Senet geri alınmadıysa risk artar
Elden ödeme yapılırken senet aslının teslim alınmaması veya senet üzerine ödeme şerhi düşülmemesi, borçluyu ileride ikinci kez ödeme iddiasıyla karşı karşıya bırakabilir. Kısmi ödeme varsa miktarın ve hangi senede ilişkin olduğunun yazılı biçimde gösterilmesi özellikle önem taşır.
İcra takibi başlamışsa
Senet kambiyo takibine konulmuşsa başvurulacak yol, ödeme tarihi, ödeme belgesinin niteliği ve takip safhasına göre değişir. Süreli itiraz ve şikâyet yolları kaçırılmadan dosya kapsamı incelenmelidir.
Tanıkla ispatın istisnaları gözden kaçırılmamalıdır
HMK m.201'deki senede karşı tanıkla ispat sınırlaması genel kuraldır. Ancak HMK m.202'deki delil başlangıcı ve m.203'teki kanuni istisnalar somut ilişkiye göre ayrıca incelenmelidir. Bir mesaj veya elektronik kayıt tek başına her zaman borcun ödendiğini ispatlamasa da karşı tarafın kabulünü ya da delil başlangıcını ortaya koyması hâlinde değerlendirmeyi değiştirebilir. Elden ödeme iddiası bu nedenle yalnız tanık sayısına dayanılarak kurulmaz.
İcra takibinde ödeme tarihi neden önemlidir?
Senedin takipten önce mi sonra mı ödendiği, hangi takip yolunun işletildiği ve alacaklının hangi işlemde tahsil beyanında bulunduğu birbirinden ayrılmalıdır. Asıl senet hâlâ alacaklıdaysa çift tahsil riski bakımından makbuz, mahsup beyanı ve dosya hesabı karşılaştırılmalıdır. Takip dosyasındaki itiraz ve şikâyetlerin kanuni süreleri, yalnızca alacaklının ödeme yaptığınızı bilmesine dayanılarak geçirilmemelidir.
Yorumlar