Ciro Nedir? Senedi Ciro Eden Cirantanın Sorumluluğu Ne Zaman Doğar?

Ciro, emre yazılı kambiyo senedinden doğan hakların başka bir kişiye geçirilmesinde kullanılan özel bir devir işlemidir. Poliçede TTK m.681 ve devamında düzenlenen ciro hükümleri, bonoda da kanundaki atıflar çerçevesinde uygulanır. Bir senedin arkasına yalnız isim yazılması değil, şekil ve teslim koşullarının birlikte gerçekleşmesi önemlidir.

Ciro nasıl yapılır?

TTK m.683’e göre ciro poliçe veya ona bağlı alonj üzerine yazılmalı ve ciranta tarafından imzalanmalıdır. Lehine ciro yapılan kişinin adının yazılması şart değildir; yalnız cirantanın imzasından oluşan beyaz ciro mümkündür. Beyaz cironun senedin arkasına veya alonj üzerine yazılması gerekir.

Ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır

TTK m.682’ye göre ciro kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Ciroya bağlanan şart yazılmamış sayılır; kısmi ciro ise batıldır. Bu nedenle “senedin yalnız yarısı için ciro” şeklindeki işlem kambiyo hukuku bakımından geçerli ciro oluşturmaz.

Ciro hangi hakları devreder?

Ciro ve senedin zilyetliğinin geçirilmesiyle kambiyo senedinden doğan haklar devrolur. Yetkili hamil olabilmek için ciro zincirinin birbirine bağlı görünmesi gerekir. Senedin kimin elinde olduğu kadar önceki ciroların düzeni de takip ve tahsil yetkisi bakımından önemlidir.

Ciranta ne zaman ödeme sorumluluğu taşır?

TTK m.685 uyarınca aksi şart edilmedikçe ciranta senedin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden sorumludur. Bu, cironun yalnız devir işlevi görmediğini; aynı zamanda sonraki hamile karşı teminat işlevi de taşıdığını gösterir. Ciranta tekrar ciroyu yasaklamışsa senet daha sonra kendilerine ciro edilen kişilere karşı sorumluluğu kanundaki ölçüde sınırlanabilir.

Tahsil cirosu ve teminat cirosu farklıdır

Her ciro mülkiyeti tam olarak devretmek amacıyla yapılmaz. “Bedeli tahsil içindir” benzeri kayıt taşıyan tahsil cirosu ve rehin/teminat amacı taşıyan ciro farklı sonuçlara bağlanır. Senedin arkasındaki ibareler ve ciro zinciri bu nedenle yalnız imza sayılarak değil, metinleriyle birlikte okunmalıdır.

Takip öncesi hangi belgeler kontrol edilmeli?

Senet aslı, ciro zinciri, varsa alonj, vade, protesto veya ibraz kayıtları ve cirantanın sorumluluğunu etkileyen özel kayıtlar birlikte incelenmelidir. “Arkasında imzam var, kesin borçluyum” veya “senedi devrettim, artık hiç sorumluluğum yok” şeklindeki iki uç sonuç da senedin tamamı görülmeden kurulamaz.