Hacizde İstihkak İddiası: Başkasına Ait Mal Haczedilirse Ne Yapılır?
Güncelleme tarihi: 13 Eki
İcra takibinde haczedilen bir malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülebilir. Bu durumda mülkiyet, rehin veya başka bir ayni hak iddiası İİK m.96-99 arasındaki istihkak prosedürü içinde değerlendirilir.
Mal borçlunun elindeyken haczedilmişse
Borçlunun elinde bulunan mal için üçüncü kişi mülkiyet veya başka bir hak iddiasında bulunursa İİK m.96-97 rejimi gündeme gelir. İstihkak iddiasının haciz sırasında veya öğrenmeden sonra süresinde ileri sürülmesi önemlidir.
Mal üçüncü kişinin elindeyken haczedilmişse
Mal fiilen üçüncü kişinin elinde haczedilmiş ve üçüncü kişi mülkiyet veya ayni hak iddia etmişse İİK m.99 farklı bir prosedür öngörür. Bu halde icra müdürü alacaklıya üçüncü kişiye karşı istihkak davası açması için yedi günlük süre verir.
İİK m.96'daki üç gün ile yedi gün aynı süre değildir
Haciz sırasında veya haczin öğrenilmesinden sonra üçüncü kişi, malın kendisine ait olduğunu ileri sürdüğünde icra dairesi iddiayı tutanağa geçirir. İİK m.96 uyarınca alacaklı ve borçluya, bu iddiaya itirazları olup olmadığını bildirmeleri için üç günlük süre verilir. Üç günlük süre, üçüncü kişinin istihkak davasını açma süresi değildir. Ayrıca haczi öğrenen borçlu veya üçüncü kişinin aynı takipte istihkak iddiasını ileri sürebilmesi için öğrenmeden itibaren yedi günlük kural bulunur. Sürelerin hangi bildirimden başladığı dosyadaki tutanak ve tebligatla belirlenmelidir.
İİK m.99'da davayı alacaklının açması gereken durum
Haczedilen mal borçlunun elinde değil de mülkiyet veya ayni hak iddia eden üçüncü kişinin zilyetliğindeyse, İİK m.99 uyarınca icra müdürü alacaklıya icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi gün verir. Süresinde dava açılmazsa üçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır. Dava açılırsa kural olarak dava sonuçlanıncaya kadar haczedilen mal satılamaz. İİK m.96-97 ve m.99 arasında dava yükü ve muhafaza koşullarının farklılaşması, malın fiilen kimin elinde haczedildiğinin neden belgelendirilmesi gerektiğini gösterir.
Yedi günlük süre neden kritik?
İstihkak uyuşmazlığında kanundaki yedi günlük süreler hak kaybına yol açabilecek niteliktedir. Malın nerede ve kimin zilyetliğinde haczedildiği belirlenmeden yanlış tarafın dava açması veya süreyi kaçırması ciddi sonuç doğurabilir.
Hangi deliller önemlidir?
Fatura, ödeme kaydı, sözleşme, demirbaş kaydı, ruhsat veya tescil belgesi, kira veya ödünç sözleşmesi, teslim tutanakları ve malın fiilen kim tarafından kullanıldığını gösteren kayıtlar ispat bakımından önem taşır.
Atıf yapılan Hukuk Genel Kurulu kararı, bankanın mevduat üzerinde rehin, takas ve mahsup hakkı ileri sürdüğü somut olaya ilişkindir. Haciz müzekkeresi ile İİK m.89 haciz ihbarnamesinin sonuçları farklı olduğundan bu karar bütün üçüncü kişi hacizlerine aynı şekilde uygulanmamalıdır.
Yorumlar