Haksız Rekabet ve Müşteri Çevresinin Hedeflenmesi: Eski Çalışan Müşterileri Alabilir mi?

Bir çalışanın işten ayrılıp aynı sektörde çalışmaya başlaması veya eski işverenin müşterilerinin yeni işletmeyi tercih etmesi tek başına haksız rekabet değildir. Müşteri çevresi üzerinde mutlak bir mülkiyet hakkı yoktur. Hukuki sorun, müşteriye ulaşmanın hangi bilgi ve yöntemle yapıldığı noktada başlar.

Ne Zaman Haksız Rekabet Riski Doğar?

TTK m.54, dürüst ve bozulmamış rekabeti korur; m.55 ise dürüstlük kuralına aykırı davranışların başlıca örneklerini sayar. Eski çalışanın şirketten aldığı gizli müşteri listesini, fiyatlandırma bilgisini, teklif dosyalarını veya başka iş sırlarını kullanması; müşteriyi mevcut sözleşmesine aykırı davranmaya yöneltmesi; eski işveren hakkında yanlış veya gereksiz yere incitici açıklamalar yapması ya da kendisini hâlâ eski işletmeyle bağlantılıymış gibi tanıtması haksız rekabet tartışması doğurabilir.

Sadece Müşteriyi Tanımak Yeterli Değildir

Çalışanın iş sırasında edindiği genel mesleki tecrübe ile işletmenin gizli ve ekonomik değeri olan müşteri verisi aynı şey değildir. Müşterinin telefonunu zaten kişisel çevresinden bilmek ile CRM sisteminden toplu müşteri listesi çıkarmak farklı değerlendirilir. Müşterinin kendi tercihiyle eski çalışana ulaşması da, sistematik biçimde gizli liste kullanılarak müşteri aktarılmasıyla aynı değildir.

Rekabet Yasağı Varsa Ayrı İnceleme Gerekir

İş sözleşmesinde geçerli bir rekabet yasağı bulunması hâlinde konu yalnız TTK’daki haksız rekabet hükümleriyle sınırlı kalmaz. Rekabet yasağının yazılı olması, kapsamı, süre-yer-faaliyet bakımından ölçülülüğü ve çalışanın müşteri çevresi veya iş sırlarına erişimi ayrıca değerlendirilir. Geçerli bir rekabet yasağı yoksa da ticari sırların hukuka aykırı kullanılması serbest hâle gelmez.

Hangi Deliller Önemlidir?

CRM dışa aktarma kayıtları, iş e-postalarının kişisel hesaba yönlendirilmesi, USB veya dosya kopyalama kayıtları, eski tekliflerin kullanılması, müşterilere gönderilen mesajlar, müşterilerin mevcut sözleşmesini bozması için yapılan çağrılar ve rakibi kötüleyen beyanlar somut olayda önem taşıyabilir. Sadece “müşterilerim gitti” demek yerine hangi müşteriye hangi bilgiyle ve nasıl ulaşıldığının gösterilmesi gerekir.

Hangi Talepler İleri Sürülebilir?

TTK m.56 kapsamında şartları varsa fiilin haksız olduğunun tespiti, haksız rekabetin durdurulması, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve kusur ile zarar ispatlanabiliyorsa tazminat istenebilir. Acil ve devam eden bir ihlal varsa ihtiyati tedbir de ayrıca değerlendirilebilir. Sonuç, eski çalışanın rakip olması değil, rekabeti yürütürken kullandığı somut yöntem üzerinden belirlenir.