Şirket Ortağının Rekabet Yasağı Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Limited şirkette bir ortağın rakip bir faaliyette bulunması her durumda otomatik olarak aynı hukuki sonuca yol açmaz. Türk Ticaret Kanunu, yalnız ortak olan kişi ile aynı zamanda müdür veya yönetimle görevli olan kişiyi farklı kurallara tabi tutar. Bu nedenle değerlendirmede ilk olarak kişinin şirketteki sıfatı, şirket sözleşmesindeki hükümler ve yürütülen faaliyetin şirket menfaatleri üzerindeki etkisi belirlenmelidir.

Ortaklar bakımından TTK 613 ne düzenler?

TTK m.613 uyarınca limited şirket ortakları şirket sırlarını korumak zorundadır. Bu yükümlülük şirket sözleşmesi veya genel kurul kararıyla kaldırılamaz. Ortaklar ayrıca şirketin çıkarlarını zedeleyebilecek davranışlardan kaçınmalı; kendilerine özel menfaat sağlayan ve şirketin amacına zarar veren işlemler yapmamalıdır.

Kanun, sıradan ortak bakımından rekabet yasağını her durumda kendiliğinden doğan mutlak bir yasak olarak kurmaz. Şirket sözleşmesinde, ortakların şirketle rekabet eden işlem ve davranışlardan kaçınmakla yükümlü oldukları ayrıca kararlaştırılabilir. Bu nedenle yalnız rakip bir işletmede pay sahibi olmak veya benzer sektörde faaliyet göstermek, somut olayın diğer unsurları incelenmeden tek başına yeterli bir sonuç doğurmaz.

Müdür olan ortak için daha sıkı bir rejim vardır

Ortak aynı zamanda limited şirket müdürü ise TTK m.626 ayrıca uygulanır. Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin vermemişse müdürler şirketle rekabet oluşturan faaliyette bulunamaz. Müdürün şirket menfaatlerini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetme ve özenle hareket etme yükümlülüğü de devam eder.

Bu ayrım önemlidir. Yalnız ortak sıfatı bulunan kişinin rekabet yasağı çoğu durumda şirket sözleşmesindeki düzenlemeye bağlıyken, müdür için kanuni yasak daha doğrudan işler. Şirket sözleşmesi, ortakların onay mekanizması ve kişinin fiilen yönetimde görev alıp almadığı birlikte incelenmelidir.

Hangi davranışlar risk yaratabilir?

Şirketin müşteri çevresinin rakip işletmeye aktarılması, şirket sırlarının kullanılması, şirkete ait iş fırsatlarının kişisel menfaate yönlendirilmesi, şirketle aynı pazarda rakip işletmenin yönetimine katılma veya faaliyetlerin şirketin mevcut ticari ilişkilerini somut biçimde zedelemesi rekabet ve bağlılık borcu bakımından önem taşıyabilir. Buna karşılık yalnız aynı sektörde bulunmak her dosyada ihlal sonucunu doğurmaz.

İzin verilmesi mümkün müdür?

TTK m.613, diğer ortakların tümünün yazılı onayıyla ortağın bağlılık yükümüne veya rekabet yasağına aykırı düşebilecek faaliyetine izin verilebilmesine imkân tanır. Şirket sözleşmesi bu onay yerine genel kurul kararı öngörebilir. Müdürler açısından da TTK m.626 kapsamında şirket sözleşmesi ve diğer ortakların yazılı izni önem taşır.

Uyuşmazlıkta hangi belgeler incelenir?

Şirket sözleşmesi, ticaret sicili kayıtları, müdürlük ve temsil yetkisi, genel kurul kararları, yazılı izinler, tarafların şirket içindeki görevleri, müşteri ve iş ilişkileri ile rekabet iddiasına konu faaliyetin niteliği birlikte değerlendirilir. Sırf şirketlerin faaliyet kodlarının benzemesi veya tarafların aynı sektörde bulunması tek başına yeterli olmayabilir.

Rekabet yasağının ihlali; somut olayın niteliğine göre şirketin zarar iddiası, yöneticilik sıfatı bakımından görevden alma veya şirket sözleşmesinden doğan diğer sonuçlarla birlikte gündeme gelebilir. Hangi talebin kimin tarafından ileri sürülebileceği ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle uyuşmazlıkta ortaklık sıfatı ile müdürlük sıfatının birbirine karıştırılmaması önemlidir.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Şirket sözleşmesindeki özel düzenlemeler ve somut faaliyet biçimi sonucu değiştirebilir.