Kişisel İlişki Günlerine Uymayan Ebeveyne Karşı Ne Yapılabilir?

Mahkeme kararında veya geçici tedbir kararında belirlenen kişisel ilişki günlerine uyulmaması hâlinde ebeveynin kendi imkânıyla çocuğu almaya çalışması, okulda veya evde tartışma çıkarması doğru yol değildir. Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesinde artık klasik icra dairesi sistemi yerine Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri müdürlükleri ve çocuk görüşme merkezleri üzerinden yürüyen özel sistem uygulanmaktadır.

Önce kararın içeriği kontrol edilmeli

Kararda hangi gün, saat, teslim ve iade düzeninin öngörüldüğü açıkça belirlenmelidir. Tatil, bayram, yaz dönemi ve hafta sonu hükümleri farklı olabilir. Tarafların kendi aralarında zaman zaman farklı uygulama yapmış olması, mahkeme kararını kendiliğinden değiştirmez.

Başvuru nereye yapılır?

Kişisel ilişki kararının yerine getirilmemesi hâlinde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri müdürlüğüne; bu birimin bulunmadığı yerde görevlendirilen adliye birimine başvuru gündeme gelir. Süreç çocuğun üstün yararı esas alınarak, mümkün olduğunca çocuk dostu ortamda yürütülür. Uygulama için geçerli mahkeme kararı veya tedbir kararının bulunması gerekir.

Tek seferlik aksaklık ile sürekli engelleme aynı değildir

Çocuğun ciddi hastalığı, ulaşımı imkânsız hâle getiren olağanüstü durum veya tarafların karşılıklı mutabakatı ile yapılan tek seferlik değişiklik; sistematik biçimde çocuğu göstermemekle aynı değerlendirilmez. Tekrarlanan engellemelerde resmî uygulama kayıtları, yazışmalar ve yerine getirilmeyen görüşme tarihleri önem kazanır.

Sürekli engelleme velayet veya kişisel ilişki kararını etkiler mi?

Mahkeme kararının sürekli ve haklı neden olmadan engellenmesi, çocuğun diğer ebeveynle ilişkisinin korunmasına yönelik yükümlülükler bakımından önem taşıyabilir. Ancak birkaç ihlal otomatik olarak velayetin değişeceği anlamına gelmez. Çocuğun üstün yararı, yaş ve gelişim durumu, ebeveynlerin davranışları ve uzman değerlendirmeleri birlikte ele alınır.

Hangi kayıtlar saklanmalı?

Mahkeme kararı, daha önceki uygulama kayıtları, ADM veya çocuk görüşme merkezi tutanakları, görüşmenin neden gerçekleşmediğini gösteren yazışmalar ve varsa sağlık veya ulaşım belgeleri saklanmalıdır. Çocuğu uyuşmazlığın delil aracı hâline getirecek kayıtlar oluşturmak yerine resmî ve hukuka uygun belgeler tercih edilmelidir.

ADM Sürecinde Resmî Kayıt Neden Önemlidir?

Görüşmenin gerçekleşmediği her tarihin yalnız taraflar arasındaki mesajlarda kalması yerine, uygulanabilir kararın Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri sistemi üzerinden yerine getirilmesinin istenmesi önemlidir. Böylece teslimin yapılmaması, tarafların hazır bulunup bulunmadığı ve varsa çocuğa ilişkin özel durum resmî kayda bağlanabilir.

Sürekli Engelleme Velayeti Etkileyebilir mi?

TMK m.324'ün güncel düzenlemesi, velayet sahibi ebeveynin kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak şartıyla velayetin değiştirilebileceği konusunda uyarılmasını öngörür. Bu sonuç otomatik değildir; ihlalin sürekliliği, nedeni ve çocuğun üstün yararı değerlendirilir.

Görüşmeye Gelmeyen Taraf Diğer Ebeveynse

Kişisel ilişki hakkı sahibi ebeveynin sürekli gelmemesi de çocuğun düzenini bozabilir. Böyle bir durumda velayet sahibi ebeveyn mevcut kararı tek taraflı değiştirmek yerine, süreklilik gösteren aksaklığı belgeleyerek kişisel ilişki düzeninin çocuğun hayatına uygun hâle getirilmesini talep edebilir.

Tek Seferlik Mazeret

Hastalık, ulaşım engeli veya tarafların önceden anlaştığı değişiklik gibi tek seferlik durumlar ile sistematik karara uymama aynı değerlendirilmemelidir. Yazışmalarda telafi günü önerilmesi ve çocuğun düzeninin gözetilmesi uyuşmazlığın büyümesini önleyebilir.

Kendi Kendine İcra Etmeye Çalışmamak

Çocuğu okuldan habersiz almak, ev önünde tartışma çıkarmak veya zorla teslim almaya çalışmak yerine kanuni uygulama mekanizması kullanılmalıdır. Çocuğun taraflar arasındaki çatışmanın aracı hâline getirilmemesi hem hukuki hem psikolojik açıdan önemlidir.