Maaş Haczi Varken Banka Hesabına Ayrıca Bloke Konabilir mi?
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Bir işçinin maaşından icra dosyası nedeniyle kesinti yapılırken aynı kişinin banka hesabına da haciz veya bloke uygulanması uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Burada iki ayrı mesele birbirinden ayrılmalıdır: işverene gönderilen maaş haczi nedeniyle ücret üzerinden yapılan kesinti ile bankadaki hesap bakiyesine yönelik haciz aynı işlem değildir. Ancak banka hesabındaki paranın kaynağı maaş ise, ücretin kanunen korunan kısmı bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerekebilir.
Maaşın ne kadarı haczedilebilir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun ücretin saklı kısmına ilişkin 35. maddesi uyarınca işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası kural olarak haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Nafaka borçlarına ilişkin haklar saklıdır. İcra ve İflas Kanunu'nun kısmen haczedilebilen gelirleri düzenleyen hükümleri de maaş ve ücret bakımından borçlunun geçimi ile alacaklının tahsil hakkı arasında bir denge kurar.
Bu nedenle işverene gönderilen maaş haczinde genel uygulama, ücretin kanunen haczedilebilir kısmının kesilerek icra dosyasına aktarılmasıdır. Dosyanın ve alacağın niteliğine göre özel hükümler bulunabileceğinden her takipte aynı sonuca otomatik olarak ulaşılmaz.
Maaş haczi varken banka hesabına da haciz konabilir mi?
Maaş haczinin bulunması, borçlunun banka hesabındaki her türlü parayı kendiliğinden hacizden korumaz. Banka hesabında maaş dışında birikim, havale, satış bedeli veya başka gelirler bulunabilir. Bu nedenle banka hesabına yönelik hacizde bakiyenin kaynağı önem taşır.
Buna karşılık hesaptaki paranın doğrudan ücret ödemesinden oluştuğu ve ücret üzerinde zaten kanuni sınırlar çerçevesinde kesinti yapıldığı ileri sürülüyorsa, kalan tutara uygulanan blokenin ücretin korunan kısmını fiilen ortadan kaldırıp kaldırmadığı incelenmelidir. Bu değerlendirme hesap hareketleri, işveren ödemeleri, haciz kesintileri ve paranın hesapta ne kadar süre kaldığı gibi somut verilere göre yapılır.
Hesabın 'maaş hesabı' olması tek başına yeterli mi?
Hesabın banka sisteminde maaş hesabı olarak tanımlanmış olması önemli bir veri olmakla birlikte, uyuşmazlıkta asıl mesele haczedilen bakiyenin kaynağıdır. Düzenli işveren ödemeleri, bordrolar, banka hesap hareketleri ve ödeme açıklamaları paranın ücret niteliğini göstermede kullanılabilir. Aynı hesapta maaş dışı para hareketleri varsa hangi tutarın ücret, hangi tutarın başka kaynaktan geldiği ayrıca ayrıştırılmalıdır.
Maaş hesaba yattıktan sonra koruma tamamen kalkar mı?
Ücretin bankaya yatırılmış olması tek başına her durumda korumanın ortadan kalktığı anlamına gelecek şekilde değerlendirilmemelidir. Ancak hesaptaki paranın uzun süre biriktirilmesi, başka para girişleriyle karışması veya kaynağının ayırt edilememesi uyuşmazlığı zorlaştırabilir. Bu nedenle özellikle haciz tarihindeki hesap hareketleri ve ücret ödemesinin hangi tarihte hesaba geçtiği önemlidir.
Banka blokesi ile maaş kesintisi aynı şey mi?
Hayır. Maaş haczinde icra dairesi işverene yönelir ve işveren ücretin haczedilebilir kısmını keserek dosyaya gönderir. Banka hesabı haczinde ise bankadaki mevcut veya haciz kapsamına giren alacak üzerinde işlem yapılır. Aynı borç nedeniyle her iki yola başvurulması mümkündür; fakat tahsilatın mükerrer hâle gelmemesi ve kanunen korunan gelirlerin korunması gerekir.
Bloke edilen paranın maaş olduğunu nasıl ispatlayabilirim?
İtiraz veya şikâyet değerlendirmesinde en yararlı belgeler genellikle son birkaç aya ait banka hesap hareketleri, işveren tarafından düzenlenen ücret bordroları, işverenin ücret ödemesine ilişkin açıklamalı banka kayıtları ve varsa işveren nezdindeki maaş haczi kesinti yazılarıdır. Haciz tarihindeki bakiye ile maaşın hesaba geçtiği tarih arasındaki bağlantı açık biçimde gösterilmelidir.
Hesaba aynı dönemde başka kişilerden yüksek tutarlı transferler gelmişse veya maaş dışında düzenli ticari hareketler bulunuyorsa yalnız 'maaş hesabıdır' demek yeterli olmayabilir. Kaynak ayrımının belgeyle kurulması önemlidir.
Banka hesabındaki bloke nasıl kaldırılabilir?
Başvuru yolu, haczin hangi takip dosyasından ve hangi hukuki işlemle uygulandığına göre belirlenir. Öncelikle UYAP veya icra dosyasından haczin dayanağı, bankaya gönderilen müzekkere ya da haciz bildirimi, tahsil edilen tutar ve dosyanın güncel hesabı incelenmelidir. Ardından paranın haczedilemez veya kısmen haczedilebilir gelir niteliğinde olduğu ileri sürülecekse bunun belgeleriyle birlikte yetkili icra merciine sunulması gerekir.
Süreye bağlı şikâyet veya başvuru ihtimali bulunduğundan, haczin öğrenildiği tarih ve tebligat kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir. Başvurunun adı ve süresi somut işlemin niteliğine göre değişebileceği için dosya görülmeden tek bir yolun her olay için geçerli olduğu söylenemez.
Aynı borç için hem maaştan kesinti hem hesaptan tahsilat yapılırsa ne olur?
Alacaklı aynı takipte farklı haciz yöntemlerine başvurabilir; ancak toplam tahsilat takip alacağını ve ferilerini aşamaz. Banka hesabından tahsilat yapıldığında bu tutarın dosya hesabına işlenmesi, kalan borcun buna göre düşmesi ve maaş kesintilerinin güncel bakiye üzerinden devam etmesi gerekir. Fazla tahsilat ihtimali varsa dosyanın tahsilat ve reddiyat hareketleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Pratik kontrol listesi
Banka hesabına bloke geldiğinde önce hangi icra dosyasından işlem yapıldığını tespit edin. Hesap hareketlerinden haciz tarihindeki bakiyenin kaynağını ayırın. Aynı dosyada işveren üzerinden maaş kesintisi olup olmadığını kontrol edin. Bankanın bloke ettiği veya icra dosyasına gönderdiği tutarı belirleyin. Ücret bordrosu, işveren ödeme kaydı ve hesap ekstresini birlikte hazırlayın. Son olarak dosyanın güncel borç hesabını kontrol ederek mükerrer veya fazla tahsilat ihtimalini değerlendirin.
Sonuç
Maaş haczi bulunması banka hesabına hiçbir zaman haciz konulamayacağı anlamına gelmez. Ancak bankadaki paranın ücret niteliğinde olması ve ücret üzerinde zaten kesinti yapılması, kanunen korunan kısmın ayrıca incelenmesini gerektirebilir. Sonuç, hesabın adından çok paranın kaynağına, haciz tarihindeki hareketlere ve takip dosyasındaki işlemlere göre belirlenir.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Banka hesabına uygulanan haciz veya bloke bakımından başvuru yolu ve süre, somut icra dosyasındaki işlemler görülerek değerlendirilmelidir.
Resmî mevzuat kaynağı
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — Adalet Bakanlığı mevzuat metni. Maaş kesintisiyle banka blokesinin aynı borç için uygulanmasında dosya kayıtları, tahsilatlar ve ücret niteliğinin ispatı birlikte değerlendirilmelidir.
Yorumlar