Maaş Hesabına Haciz Konulması Halinde Hangi Paralar Korunur?
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
Maaşın banka hesabına yatırılması, işverene gönderilen maaş haczi ile banka hesabına konulan haczi birbirinden ayırmayı gerektirir. İİK m.83 ücret ve maaşlar bakımından kısmi haciz sistemi öngörür; ancak paranın bankaya yattıktan sonraki durumu hesabın hareketleri ve paranın kaynağı üzerinden ayrıca değerlendirilir.
Maaş Haczi ile Banka Hesabı Haczi Aynı Şey Değildir
Maaş haczinde icra dairesi işverene yazı gönderir ve işçinin ücretinden kanunun öngördüğü kapsamda kesinti yapılır. Banka hesabı haczinde ise hedef, bankanın borçluya karşı mevcut para borcu veya hesap bakiyesidir. Aynı kişinin hem işveren nezdindeki maaşına hem banka hesabına haciz uygulanması teknik olarak farklı işlemlerdir.
İİK m.83 Maaşı Nasıl Korur?
İİK m.83, maaş ve her türlü ücretin borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmı bırakıldıktan sonra haczedilebileceğini ve haczolunacak miktarın kanundaki alt sınırın altında olamayacağını düzenler. Birden fazla maaş haczi varsa da sıraya ilişkin özel kural uygulanır.
Bu koruma işverenin doğrudan ücret kesintisi yaptığı klasik maaş haczinde nettir. Maaş bankaya yatırıldıktan sonra aynı korumanın hesaptaki bütün paraya otomatik ve sınırsız biçimde uygulanacağını söylemek ise doğru değildir.
Maaş Bankaya Yattığında Niteliğini Kaybeder mi?
Bu sorunun cevabı her dosyada aynı değildir. Hesaba düzenli olarak yalnız işverenden ücret yatıyorsa maaş kaynağının ispatı daha kolaydır. Buna karşılık hesapta başka para girişleri, birikmiş bakiye, havaleler veya ticari hareketler varsa hangi tutarın ücret niteliğinde olduğu ayrıca incelenebilir.
Bu nedenle itiraz veya şikâyet düşünülüyorsa yalnız hesabın adının “maaş hesabı” olması değil, banka ekstresinde ücretin kimden, hangi tarihte ve ne tutarda geldiğinin gösterilmesi önemlidir.
Birikmiş Maaş Parası da Aynı Şekilde Korunur mu?
Ücretin hesaba yattığı anda günlük geçim için kullanılan para ile aylar boyunca hesapta biriktirilen bakiye aynı görünümde olmayabilir. Paranın ne kadar süre hesapta kaldığı, hesaba başka gelirlerin girip girmediği ve borçlunun iddia ettiği korumanın hangi tutara ilişkin olduğu somut olarak ortaya konulmalıdır.
Hesapta Prim, İkramiye veya Fazla Mesai Ödemesi Varsa
İşveren tarafından ücretin eki niteliğinde yapılan prim, ikramiye veya fazla çalışma ödemelerinin hukuki niteliği ödeme kaydı ve iş ilişkisi üzerinden değerlendirilir. Banka ekstresinde yalnız tek bir toplu “maaş” açıklaması bulunması, hesabın tamamının aynı hukuki nitelikte olduğu sonucunu her zaman vermez.
Maaş Haczi Devam Ederken Banka Hesabına da Bloke Konabilir mi?
Maaştan zaten kesinti yapılıyor olması, borçlunun diğer haczedilebilir malvarlığı değerlerine hiçbir şekilde haciz konulamayacağı anlamına gelmez. Ancak aynı dosyada banka hesabından da tahsilat oluşursa toplam tahsilatın dosya borcunu aşmaması ve ücretin kısmi haciz korumasına ilişkin iddiaların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu özel soruyu ayrıca Maaş Haczi Varken Banka Hesabına Ayrıca Bloke Konabilir mi? yazısında ele aldım.
Banka Hesabındaki Blokeye Karşı Ne İncelenmeli?
Hangi icra dosyasından haciz konulduğu
Dosyanın güncel borç miktarı
Banka hesabının son birkaç aylık ekstresi
Maaşın hangi işverenden ve hangi açıklamayla yattığı
Aynı dosyada işverenden zaten maaş kesintisi yapılıp yapılmadığı
Hesaba maaş dışında başka para girişlerinin bulunup bulunmadığı
Bloke edilen tutarın dosya borcunu aşıp aşmadığı
Hangi Belgeler Maaş Kaynağını Gösterir?
İşveren ücret bordrosu
SGK ve işyeri kayıtlarıyla uyumlu maaş bilgisi
Bankadaki düzenli işveren transferleri
Hesap ekstresi ve ödeme açıklaması
İşverenin ücret ödeme yazısı veya bordro tahakkuku
Varsa aynı dosyadaki maaş haczi müzekkeresi ve kesinti listesi
Yanlış veya Fazla Bloke Varsa
Haczin maaşın korunması gereken kısmına yöneldiği, yanlış hesaba uygulandığı veya dosya borcunun üzerinde bloke/tahsilat bulunduğu düşünülüyorsa işlem gecikmeden dosya bazında incelenmelidir. Başvurunun türü ve süresi haciz işleminin niteliğine göre değişebileceğinden banka ekstresi ile icra dosyası birlikte değerlendirilmelidir.
Genel banka hesabı haczi için Banka Hesabına Haciz Konulursa Ne Olur? yazısı; fazla tahsilat varsa
İcra Dosyasında Fazla Tahsilat yazısı ayrıca incelenebilir.
Resmî mevzuat kaynağı
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — Adalet Bakanlığı mevzuat metni. Ücret niteliğindeki paranın haczi ve banka hesabındaki bloke bakımından İcra ve İflas Kanunu hükümleri; hesabın kaynağı, kesinti kayıtları ve dosyanın niteliğiyle birlikte incelenmelidir.
Sonuç
Maaş hesabına hacizde temel mesele hesabın adı değil, paranın kaynağıdır. İİK m.83 ücretin kısmi haczine ilişkin koruma sağlar; banka hesabına yapılan hacizde bu korumanın hangi tutara uygulanacağı hesap hareketleri, ücret ödemeleri ve aynı dosyadaki diğer kesintiler üzerinden somutlaştırılmalıdır. En önemli delil çoğu zaman güncel banka ekstresi ile bordro/kesinti kayıtlarının birlikte okunmasıdır.
Yorumlar