Mobilya Teslimatı Gecikirse Tüketicinin Hakları Nelerdir?
Güncelleme tarihi: 14 Eki
Mobilya siparişlerinde en sık uyuşmazlık, satıcının söz verdiği teslim tarihini sürekli ertelemesidir. Teslim tarihi sözleşmede açıkça belirlenmişse satıcı bu tarihe uymak zorundadır. Teslimin kararlaştırılan sürede yapılmaması tüketici hukuku bakımından sözleşmeye aykırı ifa oluşturabilir.
İnternetten alınan mobilyada 30 gün kuralı
Mesafeli satışlarda satıcı taahhüt ettiği sürede teslim yapmak zorundadır. Kişiye özel hazırlanan mallar hariç mal satışlarında süre kural olarak 30 günü geçemez. Satıcı hiç tarih vermemiş olsa bile standart ürün için bu üst sınır önemlidir.
Özel ölçü mobilyada durum farklı olabilir
Tüketicinin ölçüsüne, renk kombinasyonuna veya özel ihtiyacına göre üretilen mobilyalarda 30 günlük üst sınırın dışında daha uzun bir teslim süresi kararlaştırılabilir. Ancak satıcı özel üretim bahanesiyle sözleşmede kabul edilen tarihi sınırsız biçimde erteleyemez.
Teslim gecikirse tüketici ne yapabilir?
Teslim borcu yerine getirilmiyorsa tüketici yazılı biçimde teslim talebini ve makul son süreyi bildirebilir. Mesafeli satışta kanuni teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde sözleşmenin feshi ve ödemelerin iadesi gündeme gelir. Somut olayda mağazadan yapılan satışlarda da kararlaştırılan teslim tarihinin ihlali sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirilir.
Bedel iadesi ne zaman yapılır?
Mesafeli sözleşmenin teslim edilmemesi nedeniyle feshi hâlinde satıcı, teslimat masrafları dâhil tahsil edilen ödemeleri bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren 14 gün içinde kanuni faiziyle geri ödemekle yükümlüdür.
Stokta yok denmesi yeterli mi?
Mesafeli satışlarda ürünün stokta bulunmaması tek başına hukuki anlamda imkânsızlaşma sayılmaz. Satıcının siparişi aldıktan sonra yalnız “stok yok” diyerek belirsiz süre bekletmesi tüketicinin haklarını ortadan kaldırmaz.
Gecikme nedeniyle ek zarar varsa
Düğün, taşınma veya işyeri açılışı gibi belirli bir tarihe bağlı siparişte gecikme tüketiciye ayrıca somut zarar vermiş olabilir. Zararın satıcının gecikmesiyle bağlantısı ve belgelenmesi hâlinde genel hükümlere göre ek talepler ayrıca değerlendirilebilir.
Hangi belgeler önemli?
Sipariş formu, teslim tarihi, ürün özellikleri, ödeme dekontları ve satıcının erteleme mesajları saklanmalıdır. Sözlü “önümüzdeki hafta gelir” vaatleri varsa bunların yazılı teyidi ispat bakımından yararlıdır.
Teslim Tarihi Sözleşmede Yazıyorsa Önce O Tarihe Bakılır
Mobilya siparişinde mağaza satış formu, teklif veya mesafeli satış sözleşmesinde belirli teslim tarihi kararlaştırılmışsa satıcının öncelikle bu tarihe uyması gerekir. “Üretim yoğunluğu var” veya “fabrika gecikti” açıklaması tek başına kararlaştırılmış tarihi süresiz biçimde değiştirmez. Tüketicinin düğün, taşınma veya başka belirli tarih nedeniyle teslim zamanına özel önem verdiği satıcıya bildirilmişse gecikmenin etkisi daha da önem kazanabilir.
İnternet Satışlarında 30 Gün Kuralı
Mesafeli satışlarda satıcı kural olarak taahhüt ettiği sürede ve mal satışlarında en geç otuz gün içinde edimini yerine getirmelidir. Ancak tüketicinin özelliklerine göre özel olarak hazırlanan mallarda bu genel üst sınırın uygulanması farklılaşabilir. Ölçüye göre üretilen mutfak, özel kumaş seçilen koltuk veya kişiye özel mobilyada sözleşmede kararlaştırılan üretim ve teslim süresi ayrıca önemlidir.
Gecikmede Ek Süre Vermek Zorunlu mu?
Teslim tarihinin sözleşmenin esaslı unsuru olup olmadığına ve gecikmenin ağırlığına göre tüketicinin izleyeceği yol değişebilir. Bazı durumlarda satıcıya makul ek süre verilerek teslim istenir; tarihin tüketici bakımından açıkça esaslı olduğu veya teslimin artık anlamsız hâle geldiği durumlarda sözleşmeden dönme tartışılabilir. Her gecikmede aynı sonucu otomatik uygulamak doğru değildir.
Kapora ve Taksitler Ne Olur?
Sözleşme geçerli şekilde sona erdirilirse satıcının aldığı bedellerin iadesi gündeme gelir. “Kapora hiçbir koşulda iade edilmez” şeklindeki standart kayıt, satıcının kendi teslim borcunu ihlal ettiği durumda otomatik olarak geçerli kabul edilemez. Ödeme dekontları ile hangi bedelin peşinat, kapora veya taksit olarak alındığı ayrılmalıdır.
Teslim Edildi Ama Eksik veya Yanlışsa
Gecikmiş teslimden sonra gelen ürün siparişten farklı renk, ölçü veya modeldeyse bu kez ayıplı mal hükümleri de gündeme gelir. Eksik parça, yanlış ölçü veya hasarlı teslim ayrı bir ihlaldir. Teslim tutanağına görünür eksikliklerin yazılması ve ürün kurulmadan önce fotoğraf çekilmesi ispatı kolaylaştırır.
Zarar Talep Edilebilir mi?
Gecikme nedeniyle tüketici makul ve belgeli ek masraf yaptıysa, örneğin geçici eşya kiraladı veya kararlaştırılan tarihte teslim edilmeme nedeniyle başka zorunlu gider doğduysa, şartları varsa bu zarar ayrıca değerlendirilebilir. Her rahatsızlık otomatik tazminat doğurmaz; zarar, gecikme ve nedensellik belgelenmelidir.
Sonuç
Mobilya teslimatında esas olan kararlaştırılan tarihtir. İnternet ve telefon siparişlerinde standart ürün için 30 günlük üst sınır ayrıca önem taşır; özel üretimde ise tarafların açıkça kararlaştırdığı süre belirleyici olur.
Mesafeli satışta iade süresi ve faiz
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.16 uyarınca satıcı taahhüt ettiği teslim süresine uymalıdır. Kişiye özel hazırlananlar dışında mal teslimi her hâlükârda otuz günü geçemez. Teslim borcunun yerine getirilmemesi nedeniyle tüketici sözleşmeyi feshederse tahsil edilen ödemeler, teslimat giderleri de dâhil olmak üzere fesih bildiriminin ulaşmasından itibaren on dört gün içinde kanuni faiziyle geri ödenmelidir.
Stokta yok savunması ne anlama gelir?
Satıcının sipariş edilen ürünü stoklarında bulundurmaması, Yönetmeliğin m.16/4 hükmü bakımından tek başına ifanın imkânsızlaşması sayılmaz. Teslimin hiç yapılmaması ile malın geç fakat ayıplı teslim edilmesi de farklı hukuki talepler doğurabilir.
Yorumlar