İnternetten Alınan Kişiye Özel Üründe Cayma Hakkı Var mı?
Güncelleme tarihi: 3 gün önce
İnternetten alınan bir ürün tüketicinin özel isteği veya kişisel ihtiyacı doğrultusunda hazırlanmışsa, mesafeli satışlardaki 14 günlük cayma hakkı kural olarak uygulanmaz. İsme özel baskı, kişiye göre ölçülmüş perde veya özel ölçü mobilya tipik örneklerdir. Buradaki istisna, ürünün gerçekten tüketiciye özgü biçimde hazırlanmış olmasına dayanır.
Kişiye özel olması ne demektir?
Standart stoktaki bir ürünün yalnızca internetten alınmış olması bu istisnayı doğurmaz. Ürünün ölçü, isim, renk kombinasyonu, gravür, baskı veya başka bir özellik bakımından tüketicinin talebine göre özel olarak hazırlanması gerekir. Satıcının ürün sayfasında sadece “iade yok” yazması da tek başına kanuni istisna yaratmaz.
Ayıplı veya yanlış ürün gelirse durum değişir
Cayma hakkının bulunmaması, satıcının siparişe uygun mal teslim etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ürün yanlış ölçüde hazırlanmış, siparişten farklı basılmış, hasarlı gelmiş veya vaat edilen niteliği taşımıyorsa ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar ayrıca gündeme gelir. Tüketici sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız misliyle değişim haklarından koşulları oluşanı kullanabilir.
Hangi belgeler saklanmalı?
Sipariş ekranı, tüketicinin özel talebini gösteren yazışmalar, ürün görselleri, fatura, teslim fotoğrafları ve satıcının iade ret cevabı birlikte saklanmalıdır. Uyuşmazlığın asıl sorusu çoğu zaman “cayma hakkı var mı?” değil, ürünün gerçekten kişiye özel hazırlanıp hazırlanmadığı ve teslim edilen malın siparişe uygun olup olmadığıdır.
Cayma hakkının diğer istisnaları da Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ve somut satışın koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Ürünün niteliği, sipariş sırasında verilen bilgiler ve teslim şartları önem taşır.
Kişiye Özel Ürün İstisnası Ne Anlama Gelir?
Tüketicinin talimatıyla kişiye özgü hâle getirilen veya açıkça onun kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan mallarda 14 günlük cayma hakkı istisnası gündeme gelebilir. İsim yazılması, özel ölçü üretim veya kişiye özel baskı tipik örneklerdir.
Her Seçenek Ürünü “Kişiye Özel” Yapmaz
Satıcının standart kataloğundaki olağan renk veya beden seçeneklerinden birinin seçilmesi her durumda özel üretim sayılmayabilir. Ürünün yeniden satılabilirliği, sipariş üzerine özel imalat yapılıp yapılmadığı ve tüketicinin verdiği kişisel talimatın kapsamı incelenmelidir. Ayıplı ürün bakımından seçimlik haklar ayrıca korunur.
Kişiye özel ürünlerde cayma istisnasının sınırı
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15/1-b uyarınca, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmelerde cayma hakkı kullanılamaz. Ürünün yalnız farklı bir renk veya standart beden seçeneğiyle sipariş edilmiş olması, her durumda bu istisnanın oluştuğu anlamına gelmez; malın gerçekten kişisel talimata göre hazırlanıp hazırlanmadığı önem taşır.
Cayma hakkı yoksa yanlış üretilen ürün iade edilemez mi?
Hayır. Cayma hakkının istisnası ile ayıplı maldan doğan haklar birbirinden farklıdır. Özel ölçü siparişinden farklı üretilmiş, hatalı baskı yapılmış veya sözleşmede kararlaştırılan nitelikleri taşımayan ürün bakımından 6502 sayılı Kanun'daki ayıplı mala ilişkin haklar koşulları oluştuğunda kullanılabilir.
Ürünün Stoktan Seçilmesi ile Kişiye Özel Üretilmesi Aynı Değildir
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15/1-b, tüketicinin özel istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallarda cayma hakkı istisnası öngörür. Satıcının standart seçeneklerinden renk veya beden seçilmesi ile tüketiciye özel ölçüde ya da isim baskısıyla ürün hazırlanması aynı olay değildir. İstisnanın uygulanıp uygulanmadığı ürünün nasıl üretildiği ve sözleşmede hangi kişiselleştirme özelliklerinin kararlaştırıldığı üzerinden değerlendirilmelidir.
Cayma İstisnası Ayıplı Ürün Haklarını Kaldırmaz
Kişiye özel ürünün yanlış isimle basılması, sipariş edilenden farklı ölçüde hazırlanması, hasarlı teslimi veya kararlaştırılan özellikleri taşımaması hâlinde konu artık yalnız sebepsiz cayma hakkı değildir. 6502 sayılı Kanunun ayıplı mala ilişkin seçimlik hakları ayrıca gündeme gelir. Tüketici sipariş ekranı, onaylanan tasarım, ölçüler, teslim fotoğrafları ve satıcı yazışmalarını saklamalıdır. Satıcının genel 'kişiye özel üründe iade yok' ifadesi tüm ayıp taleplerinin reddi için tek başına yeterli olmaz.
Yorumlar