Sahte Araç Kiralama Sitesi Üzerinden Yapılan Dolandırıcılık
Güncelleme tarihi: 14 Eki
Araç kiralama dönemlerinde gerçek firmaların adını, logosunu ve araç fotoğraflarını kopyalayan sahte internet siteleri veya sosyal medya hesapları üzerinden kapora, depozito ya da kira bedeli istenebilmektedir. Ödeme yapıldıktan sonra iletişimin kesilmesi, rezervasyonun gerçek firmada bulunmaması veya yeni para taleplerinin gelmesi dolandırıcılık şüphesini güçlendirir.
İlk iş: delilleri kaybetmeyin
Sitenin tam URL’si, alan adı, ilan ve araç fotoğrafları, WhatsApp veya e-posta yazışmaları, telefon numaraları, gönderilen sözleşme, IBAN veya kart ödeme ekranı, hesap sahibinin adı, dekont ve rezervasyon numarası saklanmalıdır. Site daha sonra kapanabileceği için ekran görüntüsüyle birlikte mümkünse sayfanın adresi ve tarih-saat bilgisi de korunmalıdır.
Bankaya hemen bildirim yapılmalı mı?
Evet. Havale veya EFT yapıldıysa banka dolandırıcılık şüphesi konusunda derhal bilgilendirilmeli ve transferin durdurulması ya da alıcı bankaya bildirim yapılması imkânı sorulmalıdır. Kartla ödeme yapıldıysa bankanın işlem itirazı ve kart güvenliği kanalları kullanılmalıdır. Bu adımlar paranın mutlaka geri döneceği anlamına gelmez; hız, paranın henüz sistem içinde bulunması bakımından önemlidir.
Ceza hukuku açısından
Sahte site veya bilişim sistemi kullanılarak hileli biçimde para temin edilmesi olayın özelliklerine göre TCK’daki dolandırıcılık ve bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık hükümlerini gündeme getirebilir. Suç vasfı somut delillere göre soruşturma makamınca belirlenir.
Şikâyette hangi bilgiler yazılmalı?
Şikâyette yalnız “dolandırıldım” denmemelidir. Hangi sitede veya hesapta ilan görüldüğü, kiminle ne zaman görüşüldüğü, hangi araç için ne vaat edildiği, paranın hangi hesaba gönderildiği ve gerçek kiralama şirketiyle ne zaman teyit yapıldığı kronolojik biçimde anlatılmalıdır. Dekont ve dijital kayıtlar eklenmelidir.
Gerçek firmanın adı kullanılmışsa
Dolandırıcılar kimi zaman bilinen kiralama şirketlerinin ticaret unvanını ve görsellerini taklit eder. Bu durumda ödeme yapılan kişi veya hesapla gerçek şirket arasındaki bağlantı ayrıca araştırılmalıdır. Gerçek firmanın yalnız adının kullanılması, otomatik olarak o şirketin ödemeden sorumlu olduğu anlamına gelmez.
Sonuç
Sahte araç kiralama sitesi olayında en önemli iki unsur hız ve delildir. Banka bildirimi geciktirilmemeli; site, ödeme ve iletişim kayıtları kaybolmadan korunmalı; adli başvuruda para akışı ile hileli yönlendirme açık biçimde gösterilmelidir.
Gerçek şirket ile sahte ilanın ilişkisi nasıl araştırılır?
Sahte rezervasyon sayfasının alan adı, ödeme yapılan hesabın sahibi ve iletişime geçilen numaralar birbirinden bağımsız olarak doğrulanmalıdır. Bir işletmenin logosunun veya ticaret unvanının izinsiz kullanılması, o işletmenin tahsilattan sorumlu olduğunu kendiliğinden göstermez. Ödeme alan kişi ve işlemin gerçek muhatabı delillerle belirlenmelidir.
İnternet ilanında dolandırıcılığın hukuki niteliği
İnternet ortamındaki sahte ilanlarla hileli biçimde para alınması TCK m.157 ve olayın özelliklerine göre m.158 kapsamında incelenebilir. Bilişim sisteminin kullanılma şekli, yapılan hile ve menfaatin ne yolla temin edildiği önemlidir. Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 2017/30437 E., 2020/12432 K. sayılı araç satış ilanı kararı, sahte internet ilanlarının değerlendirilmesine örnektir; doğrudan kiralama sözleşmesine ilişkin bir karar değildir.
Yorumlar