Dolandırıldım, EFT Yaptım: Paramı Geri Almak İçin Ne Yapmalıyım?

Dolandırıcıya EFT veya havale yapıldığında en kritik dönem ilk saatlerdir. Para gönderilmiş olsa bile bankaya hemen bildirim yapılması, alıcı hesabın şüpheli işlem olarak işaretlenmesi ve mümkünse transferin geri çağrılması istenebilir. Ancak tamamlanmış transferin bankaca tek taraflı geri alınması her zaman mümkün değildir. Bu nedenle bankacılık işlemi, ceza şikayeti ve delil koruma süreci paralel yürütülmelidir.

İlk İş: Bankaya Hemen Bildirim

Gönderen banka mümkün olan en kısa sürede aranmalı ve dolandırıcılık şüphesi açıkça bildirilmelidir. İşlem referansı, alıcı IBAN, tutar, tarih ve saat verilerek geri çağırma veya alıcı bankaya fraud bildirimi talep edilebilir. Transfer henüz kesinleşmemişse durdurma ihtimali artabilir; ancak kesinleşmiş işlemde alıcının hesabından otomatik iade garantisi yoktur.

Alıcı Banka ve Hesap Sahibinin Durumu

Para bir şahıs veya şirket hesabına gitmiş olabilir. IBAN sahibinin dolandırıcılığın faili olduğu otomatik kabul edilmez; hesap kullandırılmış, ele geçirilmiş veya para başka hesaba aktarılmış olabilir. Ceza soruşturmasında hesap hareketleri, ATM çekimi, sonraki transferler, IP ve cihaz kayıtları araştırılabilir. Bu nedenle yalnız hesap sahibini hedefleyen kesin ifadeler yerine para akışının tespit edilmesi istenmelidir.

Savcılık veya Kolluk Başvurusu

Olay kronolojik biçimde anlatılmalı; ilan, site, telefon numarası, mesajlaşma, e-posta, ödeme dekontu, IBAN ve varsa sahte belge eklenmelidir. Şüpheli hesapların banka kayıtlarının ve dijital izlerin korunması talep edilebilir. Olayın TCK 157 veya nitelikli haller kapsamında hangi suçu oluşturacağı, kullanılan yöntem ve bilişim araçlarına göre soruşturma makamınca değerlendirilir.

Ekran Görüntüsü Nasıl Saklanmalı?

Sadece birkaç kırpılmış mesaj yerine konuşmanın başlangıcı, hesap adı veya telefon, tarih-saat ve ödeme talebinin geçtiği bölüm birlikte saklanmalıdır. İnternet sitesi varsa URL, alan adı, ilan numarası ve ödeme sayfasının ekran görüntüsü alınmalıdır. Dekontun PDF veya bankadan alınmış doğrulanabilir nüshası da korunmalıdır. Sonradan site kapanırsa bu kayıtlar olayın ispatında önem kazanır.

Kart İşlemi ile EFT Aynı Değildir

Kredi kartı harcamasında chargeback veya işlem itirazı mekanizması gündeme gelebilir. EFT/havale ise kişinin banka hesabından başka hesaba yaptığı para transferidir ve aynı sistem uygulanmaz. Bu nedenle ‘bankaya itiraz ettim, para mutlaka döner’ beklentisi doğru değildir. İşlem türü baştan tespit edilmelidir.

Kişisel Hesap Güvenliği

Dolandırıcılık sırasında şifre, SMS kodu, kart bilgisi veya e-Devlet benzeri hesap bilgileri paylaşılmışsa yalnız gönderilen para değil sonraki işlemler de risk altındadır. Banka şifreleri, e-posta ve mesajlaşma hesapları değiştirilmelidir. SIM kart değişimi veya uzaktan erişim şüphesi varsa operatör ve cihaz güvenliği de kontrol edilmelidir.

Paranın Geri Alınması İçin Hukuk Yolları

Ceza şikayeti paranın otomatik olarak iadesi anlamına gelmez. Para akışı ve fail tespit edildikten sonra sebepsiz zenginleşme, haksız fiil veya diğer özel hukuk talepleri somut olaya göre ayrıca gündeme gelebilir. Failin malvarlığı ve tahsil kabiliyeti de önemlidir. Ceza dosyasındaki deliller hukuk davasında da yardımcı olabilir.

Sık Yapılan Hata

Dolandırıcıyla uzun süre pazarlık yaparken bankaya ve savcılığa başvuruyu geciktirmek en ciddi hatalardandır. Diğer hata yalnız dekont sunup dolandırıcılık yöntemini belgelememektir. Para neden gönderildi, hangi vaade inanıldı ve bu vaadin sahte olduğu nasıl anlaşıldı açıkça gösterilmelidir. İlk saatlerde delil ve banka kayıtlarını korumak çoğu zaman sonraki uzun dilekçeden daha değerlidir.

Sahte Dekont veya Sahte İade Vaadiyle İkinci Kez Dolandırılma

İlk ödeme yapıldıktan sonra dolandırıcılar ‘paranızı geri almak için vergi/masraf gönderin’ diyerek ikinci ödeme isteyebilir. Benzer şekilde kendisini banka, savcı veya avukat gibi tanıtan kişiler mağduriyeti fırsata çevirebilir. Resmî kurumlar adına yeni para talebi geliyorsa iletişim kanalının gerçekten kuruma ait olup olmadığı doğrulanmalıdır. İlk dolandırıcılık sonrasında aceleyle yeni transfer yapmak zararı büyütebilir. Geri alma süreci yalnız banka ve yetkili makamlar üzerinden yürütülmelidir.

Para Kriptoya veya Başka Hesaba Aktarıldıysa

Alıcı hesapta para çok kısa süre tutulup başka bankalara, kripto varlık platformlarına veya nakit çekime yönlendirilebilir. Bu nedenle ilk şikâyette yalnız ilk IBAN değil, bilinen telefon, kullanıcı adı, kripto cüzdanı, platform ve işlem numaraları da verilmelidir. Savcılık banka ve platform kayıtlarını isteyebilir; ancak kayıtların saklama süreleri ve hızlı para hareketi nedeniyle gecikmemek önemlidir. Mağdurun kendi başına üçüncü kişilerin hesaplarına erişmeye çalışması hukuka aykırı yeni sorunlar doğurabilir.