İflasın Kaldırılması Nedir? Hangi Şartlarda Talep Edilebilir?

İflasın kaldırılması, iflas kararı verilmiş bir borçlu bakımından tasfiyenin her durumda sonuna kadar devam etmesi gerekmediğini gösteren özel bir kurumdur. İflasın kapanmasından farklıdır. İcra ve İflas Kanunu m.182, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde mahkemeden iflasın kaldırılmasının istenebilmesine imkân tanır.

İflasın kaldırılması ile kapanma aynı şey değildir

İflasın kapanması, tasfiye işlemlerinin tamamlanmasının ardından gündeme gelir. Kaldırma ise tasfiye tamamlanmadan önce, kanunda sayılan sebeplerden birinin gerçekleşmesi üzerine iflas hâlinin sona erdirilmesine yöneliktir. Bu ayrım önemlidir; çünkü başvurunun zamanı, sunulacak belgeler ve kararın borçlu üzerindeki etkisi aynı değildir.

İİK m.182 hangi sebepleri kabul eder?

Kanunda üç temel ihtimal öne çıkar. İflas isteyen veya masaya alacak yazdıran bütün alacaklıların taleplerini geri aldıklarını bildirmeleri, bütün alacakların itfa edildiğinin yani ödendiğinin veya başka şekilde sona erdiğinin ispatlanması ya da konkordatonun tasdik edilmiş olması hâllerinde iflasın kaldırılması talep edilebilir. Bu şartlardan biri varsa mahkeme dosyanın durumunu ve sunulan delilleri inceler.

Başvuru ne zamana kadar yapılabilir?

İİK m.182’deki sistem, alacakların kaydı için ilan edilen sürenin sona ermesinden sonra ve iflasın kapanmasına kadar başvuru yapılabilmesine dayanır. Bu nedenle dosyanın tasfiye aşaması önemlidir. Başvuru yapılmadan önce iflas masasındaki alacaklı listesi, sıra cetveli süreci ve masaya sonradan bildirilen alacaklar da kontrol edilmelidir. Bir alacaklının gözden kaçırılması, “bütün alacaklılar” şartına dayanılan dosyalarda sonucu doğrudan etkileyebilir.

Hangi belgeler belirleyicidir?

Sebebe göre belge seti değişir. Alacaklıların taleplerinden vazgeçmesi söz konusuysa açık ve tereddütsüz beyanların dosyaya sunulması gerekir. Borçların tamamının ödendiği ileri sürülüyorsa yalnız banka dekontu değil, masada kayıtlı alacakların tamamını kapsayan ödeme ve sona erme belgeleri aranır. Konkordato sebebiyle kaldırma isteniyorsa tasdik kararının dosyaya sunulması gerekir. Mahkeme ayrıca iflas idaresi ve dosya kayıtlarından durumu kontrol edebilir.

Karar verilmeden önce neden dosya bütünü incelenmeli?

İflas dosyasında yalnız asıl alacaklar değil, faiz, takip giderleri, tasfiye giderleri ve başka hukuki ilişkiler de bulunabilir. Bu nedenle “borçlar ödendi” sonucuna yalnız borçlunun kendi kayıtları üzerinden ulaşmak risklidir. Masadaki bütün kayıtların ve güncel alacak durumunun karşılaştırılması gerekir. İflasın kaldırılması kararı ve karar sonrasındaki sicil/ilan işlemleri bakımından da karar tarihindeki güncel usul kuralları ayrıca gözetilmelidir.

İİK 182'deki Üç Alternatif Koşul

İİK m.182, iflasın kaldırılması için bütün alacaklıların taleplerini geri aldıklarını gösteren beyanname, bütün alacakların ödendiğine ilişkin belge veya akdedilen konkordatonun tasdiki gibi alternatif hâlleri düzenler. İflasın kaldırılması, iflas tasfiyesinin bütün işlemlerinin tamamlanmasıyla verilen iflasın kapanması kararından farklıdır. Alacaklıların gerçekten kimler olduğu ve iflas masasında hangi alacakların kayıtlı bulunduğu dosya üzerinde incelenmelidir.

Başvuru Zamanı ve İstinafın Önemi

İİK m.182 uyarınca iflasın kaldırılmasına, alacak kayıt süresinin bitmesinden iflasın kapanmasına kadar karar verilebilir. İflasın kaldırılması kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf ve bölge adliye mahkemesi kararına karşı yine iki hafta içinde temyiz imkânı kanunda ayrıca düzenlenmiştir. Karar ilan edilir. Talebin kabulü için yalnız tek bir alacaklının feragat beyanı yeterli kabul edilmemelidir.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada süreler, belgeler ve başvuru yolu olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.