Kasko Şirketi Hasar Bedelini Eksik Öderse Ne Yapılabilir?

Kasko şirketinin hasar dosyasında ödeme yapmış olması, ödemenin mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez. Eksik ödeme uyuşmazlığı çoğu zaman aracın onarım bedelinin ne kadar olduğu kadar poliçede hangi tamir yönteminin kararlaştırıldığı, hangi servisin kullanılacağı, orijinal veya eşdeğer parçanın öngörülüp öngörülmediği, muafiyet bulunup bulunmadığı ve hasarın gerçekten poliçe teminatına girip girmediği üzerinden çıkar. Bu nedenle yalnız eksper raporundaki toplam rakama bakmak yerine poliçe, özel şartlar, hasar fotoğrafları, servis teklifi ve sigorta şirketinin ödeme hesabı birlikte okunmalıdır.

Kasko sigortası neyi karşılar?

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre kasko, sigortalının poliçedeki araç üzerindeki menfaatinin; çarpışma, aracın ani ve harici etkiyle bir cisme çarpması veya devrilmesi, üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketleri, yangın ve çalınma gibi temel rizikolar sonucunda doğrudan uğradığı maddi zararları teminat altına alır. Dar kasko, kasko, genişletilmiş kasko ve tam kasko ürünlerinin teminat kapsamı birbirinden farklı olabilir.

Bu yüzden “kaskom var, araçtaki her zarar ödenir” yaklaşımı doğru değildir. Sel, dolu, deprem, yurtdışı kullanım, anahtarın belirli yollarla ele geçirilmesi, kullanım kaybı veya bazı ek riskler poliçede ek teminat olarak düzenlenmiş olabilir. Eksik ödeme iddiasından önce zarar sebebinin hangi teminat başlığına girdiği tespit edilmelidir.

Poliçenin özel şartları neden bu kadar önemli?

Kasko Genel Şartları, poliçede hasarın tazmin yönteminin açıkça belirtilmesini öngörür. Onarım yapılacaksa servisin sigorta şirketi tarafından mı yoksa sigortalı tarafından mı seçileceği, hasarlı parçanın onarılmasının mı yoksa değiştirilmesinin mi esas olduğu ve değişimde orijinal/eşdeğer parça seçeneklerinden hangisinin kullanılacağı poliçede gösterilmelidir.

Ayrıca varsa muafiyetler, belirli kişiler veya mesafeler için teminat sınırlamaları, rayiç değer tespitinde kullanılacak referans ve şirketin tahkim sistemine üyeliği gibi bilgiler de poliçenin değerlendirilmesinde önemlidir. Sigorta şirketinin hasar sonrasında, poliçede hiç bulunmayan bir onarım kısıtını ilk kez ileri sürmesi ayrıca tartışma yaratabilir.

Eksik ödeme hangi şekillerde ortaya çıkar?

Birinci ihtimal, sigorta şirketinin bazı hasarlı parçaları kazayla ilgisiz görüp hesaptan çıkarmasıdır. İkinci ihtimal, servis değişim gerektiğini söylerken eksperin onarım yeterli kabul etmesidir. Üçüncü ihtimal, orijinal parça fiyatı yerine poliçeye uygun olduğu iddia edilen eşdeğer veya daha düşük bedelli parça kullanılmasıdır. Dördüncü ihtimal, işçilik saat veya birim ücretinin servis faturasından daha düşük kabul edilmesidir.

Bunun yanında poliçe muafiyeti, teminat dışı aksesuar, önceki hasar, eksik belge veya hasarın sigortalının beyan ettiği kazayla uyumsuz olduğu savunması da ödeme rakamını düşürebilir. Her kesinti kalemi ayrı gerekçeye bağlanmalıdır. Şirket yalnız “eksper 65.000 TL hesapladı” demek yerine hangi parça ve işçilik kalemini neden kabul etmediğini gösterebilmelidir.

Eksper raporu kesin midir?

Eksper raporu hasarın teknik tespitinde güçlü bir delildir ancak mahkeme veya sigorta hakemini hukuken bağlayan kesin hüküm değildir. Raporun hangi fotoğrafa, parça listesine, servis fiyatına ve onarım yöntemine dayandığı incelenebilir. Eksper kazayla ilgisiz olduğunu düşündüğü eski hasarları ayırabilir; ancak bu ayrımın teknik gerekçesi bulunmalıdır.

Sigortalının da eksper tayin edebilmesine ilişkin bilgi poliçede yer alır. Uyuşmazlık ciddi ise bağımsız ekspertiz veya servis teknik raporu alınması değerlendirilebilir. İkinci raporun yalnız daha yüksek rakam yazması yeterli değildir; ilk rapordaki teknik hatayı veya eksik kalemi açıklaması gerekir.

Servis faturası neden tek başına yeterli olmayabilir?

Yetkili veya özel servisin düzenlediği fatura gerçek bir maliyeti gösterir fakat sigorta şirketi her faturayı koşulsuz kabul etmek zorunda değildir. Poliçede anlaşmalı servis, belirli parça türü veya onarım yöntemi kararlaştırılmışsa fatura bu sözleşme çerçevesinde değerlendirilir. Servisin piyasanın çok üzerinde işçilik yazdığı veya kazayla ilgisiz bakım işlemlerini hasara eklediği iddiası da ayrıca incelenebilir.

En sağlıklı dosya, servis faturası veya proforma ile eksper raporunu kalem kalem karşılaştırır. “Eksik 40.000 TL ödenmiştir” demek yerine hangi tampon, far, sensör, kaporta, boya veya işçilik kaleminde ne kadar fark bulunduğu tablo hâline getirilmelidir.

Orijinal parça mı eşdeğer parça mı?

Kaskoda hangi tür parçanın kullanılacağı poliçede açıkça düzenlenmesi gereken bir konudur. Sigortalı poliçesinde orijinal parça tedariki kararlaştırılmışsa şirketin hasar sonrasında eşdeğer veya yan sanayi parça bedelini esas alması uyuşmazlık yaratabilir. Tersi durumda poliçe eşdeğer parçaya izin veriyorsa sigortalının her koşulda yetkili servis orijinal parça fiyatını talep edebileceği sonucu çıkmaz.

Parçanın onarılmasının teknik olarak mümkün olup olmadığı da önemlidir. Örneğin güvenlik açısından değişmesi gereken bir parçanın yalnız maliyet düşürmek için onarıma yönlendirilmesi teknik raporla tartışılabilir. Buna karşılık kozmetik ve onarılabilir bir parçanın sırf değer artışı amacıyla yenilenmesinin gerekli olduğu da otomatik kabul edilmez.

Muafiyet nedir?

Muafiyet, hasarın belirli bir bölümünün sigortalı üzerinde bırakılmasıdır. Poliçede örneğin belirli tutar veya yüzde oranında muafiyet bulunabilir. Muafiyetin hangi rizikoda, hangi hasar tutarından ve hangi hesap yöntemiyle uygulanacağı poliçeden anlaşılmalıdır. Sigorta şirketi ödeme yaparken muafiyet kesmişse önce bunun poliçedeki açık dayanağı kontrol edilir.

Muafiyet ile teminat dışılık aynı şey değildir. Muafiyet zarar teminat kapsamında olsa bile bir kısmının sigortalıda kalmasını ifade eder; teminat dışılık ise zararın poliçenin hiç karşılamadığı riskten kaynaklandığı iddiasıdır. İtiraz dilekçesinde bu iki kavram karıştırılmamalıdır.

Önceki hasar ve “eski parça” savunması

Araçta kaza öncesinden kalan hasar varsa sigorta şirketi yeni kazanın yalnız meydana getirdiği ek zarardan sorumlu olduğunu ileri sürebilir. Örneğin daha önce çizilmiş tampon yeni kazada tamamen kırılmışsa önceki hasarın yeni onarım bedeline etkisi teknik olarak değerlendirilir. Ancak “araçta daha önce hasar vardı” şeklindeki genel kayıt yeni kazanın bütün zararını reddetmek için yeterli olmayabilir.

Hasar fotoğrafları, önceki kasko veya trafik dosyaları, servis kayıtları ve Tramer/SBM hasar geçmişi bu ayrımda kullanılabilir. Yeni hasar ile eski hasarın hangi bölümde örtüştüğü açık şekilde tespit edilmelidir.

Rayiç değer kısmi hasarda da önem taşır mı?

Kasko poliçelerinde araç için sabit bir sigorta bedeli yazılması yerine, aracın hasar tarihindeki rayiç değerine kadar teminat sağlanması sistemi benimsenmiştir. Tam hasar/çalınma dosyalarında rayiç değer ana tartışmadır. Kısmi hasarda ise onarım maliyetinin araç değerine yaklaşması, tam hasar değerlendirmesi yapılıp yapılmayacağı bakımından önem kazanabilir.

Sigorta şirketi aracı pert/tam hasar kabul etmişse yalnız kısmi onarım faturası üzerinden değerlendirme yapmak doğru olmaz. Rayiç değerin hangi referanslarla belirlendiği ve varsa sovtaj uygulaması ayrı bir dosya konusudur.

Hasar ihbarı ve sigortalının yükümlülükleri

Sigortalı rizikoyu öğrendiğinde makul süre içinde sigortacıya bildirim yapmalı, zararın artmasını önlemek için gerekli tedbirleri almalı, şirketin istediği makul belgeleri sunmalı ve hasarlı araç üzerinde inceleme yapılmasına imkân vermelidir. Bu yükümlülüklerin ihlali zararın artmasına neden olmuşsa tazminatta sigortalının kusuruna göre indirim tartışılabilir.

Bununla birlikte her belge talebi sınırsız değildir. Şirketin hasarla ilgisiz ve erişilmesi imkânsız kayıtları sürekli istemesi ödeme sürecini belirsiz biçimde uzatma aracı hâline gelmemelidir. Hangi belgenin hangi hasar kalemini incelemek için gerekli olduğu somutlaştırılabilir.

Sigorta şirketi ödeme hesabını ne zaman tamamlamalı?

Kasko Genel Şartlarında, sigortacının hasar ihbarından sonra talep ettiği belgelerin eksiksiz verilmesi ve eksper incelemesi kararlaştırılmışsa eksper raporunun teslim edilmesinden itibaren en geç 10 iş günü içinde incelemeleri tamamlayıp ödeme engeli yoksa tazminat miktarını belirlemesi öngörülmektedir. Ayrıca Türk Ticaret Kanunundaki sigorta tazminatının muacceliyet hükümleri de somut dosyada önem taşır.

Şirketin sürekli yeni belge isteyip “dosya incelemede” demesi hâlinde hangi belgenin hangi tarihte tamamlandığı ve dosyanın neden sonuçlandırılmadığı yazılı olarak sorulmalıdır. Temerrüt/faiz talepleri bakımından başvuru, belge tamamlanma ve ödeme tarihleri ayrıca önemlidir.

Eksik ödeme kabul edilirse kalan hak kaybolur mu?

Sigorta şirketinin belirlediği tutarı almak her durumda kalan farktan vazgeçildiği anlamına gelmez. Ancak ödeme sırasında imzalanan ibraname, sulhname veya “başka alacağım yoktur” içerikli belge varsa bunun kapsamı ayrıca incelenmelidir. Sigortalı ödeme ihtiyacı nedeniyle tartışmasız kısmı alırken bakiye hakkını korumak istiyorsa kullandığı beyanların hukuki sonucu önemlidir.

Ödeme açıklaması, şirketin nihai cevap yazısı ve varsa ibraname dosyaya eklenmelidir. Tahkim veya dava talebi yalnız toplam hasar üzerinden değil, ödenen tutar düşüldükten sonra kalan fark üzerinden kurulmalıdır.

Sigorta şirketine yazılı başvuru nasıl yapılmalı?

Tahkimden önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru zorunludur. Başvuruda poliçe ve hasar dosya numarası, kaza tarihi, şirketin ödediği tutar, talep edilen toplam hasar bedeli ve aradaki farkın hangi kalemlerden doğduğu açıkça yazılmalıdır. Servis faturası, ekspertiz raporu, fotoğraflar ve ödeme dekontu eklenebilir.

“Hasarım eksik ödendi, tamamlayın” şeklindeki tek cümlelik başvuru yerine parça/işçilik/muafiyet/teminat uyuşmazlığı ayrıştırılırsa şirketin vereceği nihai cevap da daha denetlenebilir olur. Tahkim dosyasının kabul şartı bakımından başvurunun şirkete hangi tarihte ulaştığını gösteren kayıt saklanmalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna ne zaman başvurulur?

Sigorta Tahkim Komisyonunun güncel açıklamalarına göre, ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapıldıktan sonra şirket talebi kısmen veya tamamen reddederse veya kasko gibi trafik dışı branşlarda 15 iş günü içinde nihai cevap vermezse diğer şartlarla birlikte Komisyona başvuru yapılabilir. Trafik sigortasındaki 15 günlük süre ile kaskodaki 15 iş günlük süre karıştırılmamalıdır.

Kasko zorunlu sigorta değildir. Bu nedenle uyuşmazlığa konu rizikonun, sigorta şirketinin Tahkim sistemine üye olduğu tarihten sonra gerçekleşmiş olması kural olarak önemlidir. Başvuru öncesinde Komisyonun üye kuruluşlar bilgisi kontrol edilmelidir.

Tahkim için hangi belgeler gerekir?

Komisyon; sigorta şirketine yapılan müracaatı, şirketin nihai ret veya eksik ödeme cevabını ya da 15 iş günü cevap verilmediğini gösteren belgeyi, poliçeyi, hasar ve ödeme kayıtlarını ve talebi destekleyen diğer delilleri ister. Online başvurularda başvuru formu sistem tarafından oluşturulabilir; vekille başvuruda ise Komisyon veya alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru için gerekli temsil yetkisi ayrıca kontrol edilmelidir.

Eksik hasar başvurusunda en yararlı eklerden biri karşılaştırma tablosudur: servis/bağımsız rapordaki kalem, sigorta eksperinin kabul ettiği kalem, şirketin ödediği tutar ve talep edilen fark. Bu tablo hakemin dosyadaki gerçek tartışmayı hızlı görmesini sağlar.

Tahkim kararı ve parasal sınırlar

Sigorta Tahkiminde hakem kararlarının kesinlik, itiraz ve temyiz sınırları her yıl güncellenir. Bu nedenle internetten eski parasal sınır kullanılarak “bu karar kesin” veya “temyiz edilebilir” sonucu çıkarılmamalıdır. Hangi sınırın uygulanacağı başvuru tarihine göre güncel Komisyon duyurularından kontrol edilmelidir.

Başvuru miktarı yalnız kanun yolunu değil, başvuru ücretini de etkileyebilir. Talep gerçek zarara dayanmalı ve şirketin ödediği tutar mutlaka mahsup edilmelidir. Aynı hasar kalemini hem kasko şirketinden hem başka sorumludan iki kez tahsil etmek mümkün değildir.

Mahkeme yolu ne zaman düşünülür?

Tahkim uygun değilse veya taraf doğrudan yargı yolunu tercih edebileceği bir durumda ise görevli mahkeme ve varsa dava şartı arabuluculuk somut sigorta ilişkisine göre belirlenir. Sigorta ettirenin tüketici mi tacir mi olduğu, poliçenin ticari faaliyete ilişkin olup olmadığı görev ve dava şartı bakımından sonucu değiştirebilir.

Bireysel araç için yapılan kasko ile şirket filosuna ait ticari kasko aynı usul rejimine tabi olmayabilir. Dava açmadan önce taraf sıfatı, poliçe ve uyuşmazlığın ticari/tüketici niteliği kontrol edilmelidir.

Hangi faiz istenebilir?

Eksik tazminat için faiz talebi bakımından sigorta şirketinin ne zaman temerrüde düştüğü ve sigorta ilişkisinin ticari niteliği önemlidir. Başvuru tarihi, gerekli belgelerin tamamlanma tarihi, şirketin nihai cevabı ve kısmi ödeme tarihi kronolojik olarak dosyalanmalıdır. Faiz türü her kasko dosyasında otomatik olarak aynı kabul edilmemelidir.

Faiz istenecekse ana para farkı, başlangıç tarihi ve istenen faiz türünün hukuki dayanağı açıkça yazılmalıdır. Tahkimde veya mahkemede belirsiz “yasal faiziyle” talebi yerine somut ilişkiye uygun faiz değerlendirmesi yapılması daha sağlıklıdır.

Sık yapılan hatalar

Birinci hata, poliçeyi okumadan yalnız servis faturasını gerçek hasar bedeli saymaktır. İkinci hata, eksper raporunu kesin ve tartışılamaz kabul etmektir. Üçüncü hata, orijinal/eşdeğer parça ile servis seçimi hükümlerini kontrol etmemektir. Dördüncü hata, şirketin eksik ödemesinden sonra yazılı bakiye talebi yapmadan doğrudan tahkime başvurmaktır.

Beşinci hata trafik sigortasındaki süreleri kaskoya taşımaktır. Altıncı hata, şirketten alınan kısmi ödeme ve varsa ibranameyi dosyada göstermeden toplam hasarı yeniden istemektir. Yedinci hata ise eski hasar ile yeni kaza hasarını teknik olarak ayırmamaktır.

Pratik dosya kontrolü

Önce poliçede teminat, muafiyet, servis ve parça şartları işaretlenir. Sonra hasar fotoğrafları, eksper raporu ve servis faturası karşılaştırılır. Şirketin ödeme dökümünde hangi kalemlerin kabul veya reddedildiği belirlenir. Aradaki fark parça parça hesaplanır. Ardından sigorta şirketine gerekçeli yazılı başvuru yapılır ve ulaşma tarihi kaydedilir.

Şirket talebi reddeder veya kasko bakımından 15 iş günü içinde nihai cevap vermezse Tahkim üyeliği ve diğer başvuru şartları kontrol edilir. Dosyaya poliçe, şirket başvurusu, cevap, eksper/servis belgeleri, ödeme ve talep tablosu eklenir. Böyle kurulan dosya, “şirket az ödedi” iddiasından çıkıp hangi kalemin neden eksik olduğunu gösteren denetlenebilir bir uyuşmazlığa dönüşür.

Sonuç

Kasko hasarının eksik ödendiğini düşünüyorsanız ilk adım poliçenin tazmin yöntemini ve şirketin ödeme hesabını karşılaştırmaktır. Muafiyet, servis, parça türü, eski hasar ve teminat dışılık gerekçeleri ayrı incelenmeli; servis faturası ile eksper raporu kalem bazında karşılaştırılmalıdır. Bakiye alacak varsa önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalı; sonuç alınamazsa şartları varsa 15 iş günlük süreden sonra Sigorta Tahkim Komisyonu veya uygun yargı yolu değerlendirilmelidir.

Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Uygulanacak hüküm ve başvuru süreleri, somut olayın özellikleri ile yürürlükteki mevzuata göre değerlendirilmelidir.