Limited Şirkette Borca Batıklık: Müdürler Ne Zaman Mahkemeye Bildirim Yapmalı?

Şirketin ödemelerde zorlanması tek başına borca batıklık demek değildir. Borca batıklık, şirket aktiflerinin alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmediğinin özel bilanço esaslarıyla ortaya çıkmasıdır ve müdürler bakımından kanuni yükümlülükler doğurur.

Limited şirkette hangi hüküm uygulanır?

Limited şirketlerde TTK, anonim şirketlerin sermaye kaybı ve borca batıklığa ilişkin sisteminin uygulanmasını öngörür. Bu nedenle müdürler, borca batıklık işaretleri ortaya çıktığında yalnız günlük ödeme planına değil şirketin gerçek bilanço durumuna bakmak zorundadır.

Borca batıklık şüphesi varsa ne yapılır?

TTK m.376/3 sisteminde aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden ara bilançosu çıkarılır. Amaç, şirket varlıklarının borçları gerçekten karşılayıp karşılamadığını görmek ve geçici nakit sorunu ile yapısal borca batıklığı ayırmaktır.

Mahkemeye bildirim ne zaman gündeme gelir?

Ara bilançodan aktiflerin şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediği anlaşılırsa kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirim ve iflas talebi gündeme gelir. Bu aşamanın geciktirilmesi müdürlerin sorumluluğunu ayrıca tartışmalı hâle getirebilir.

Sıraya geçme anlaşması sonucu değiştirebilir mi?

Kanun, borca batıklığı ortadan kaldıracak tutardaki belirli alacaklıların alacaklarının diğer alacaklılardan sonraki sıraya konulmasını yazılı şekilde kabul ettiği özel durumda farklı bir değerlendirme öngörür. Bu teknik istisna yalnız basit bir 'borcu erteleme' anlaşması değildir ve mahkeme denetimi gerektirir.

Hangi belgeler incelenmeli?

Güncel bilanço, banka borçları, vergi ve SGK borçları, ticari alacak ve stokların gerçek değeri, taşınmaz ve makine değerleri, ortaklardan alacaklar, teminatlar ve vadesi gelen borçlar birlikte incelenmelidir. Muhasebe kaydı ile gerçek tahsil edilebilir değer birbirinden ayrılmalıdır.

Sonuç

Borca batıklıkta en önemli hata, sorunu yalnız likidite krizi sanarak bilanço incelemesini ertelemektir. Müdürler borca batıklık işaretleri doğduğunda ara bilanço ve gerekli mahkeme bildirimini zamanında değerlendirmelidir.

Nakit Sıkışıklığı Borca Batıklık Değildir

Şirketin bir faturayı zamanında ödeyememesi veya geçici nakit açığı yaşaması tek başına borca batıklık anlamına gelmez. Borca batıklık, şirket aktiflerinin borçları karşılamaya yetip yetmediğine ilişkin bilanço temelli bir değerlendirmedir. Bu nedenle banka hesabındaki para miktarı yerine şirketin malvarlığı, alacakları, borçları ve gerçek değerleri birlikte incelenir.

Müdürlerin Pasif Kalması Risklidir

Borca batıklık şüphesini gösteren ciddi emareler varsa müdürlerin finansal durumu açıklığa kavuşturacak ara bilanço ve gerekli incelemeleri yaptırması gerekir. TTK m.376 sisteminin limited şirketlere uygulanmasında amaç, şirket borçlarının kontrolsüz biçimde büyümeye devam etmesini önlemektir. Şüpheyi görmezden gelip yeni borçlandırıcı işlemlere devam etmek müdür sorumluluğu tartışmasını güçlendirebilir.

Mahkemeye Bildirimden Önce Dosyada Ne Olmalı?

Güncel bilanço, banka ve vergi borçları, çalışan alacakları, ticari alacakların tahsil kabiliyeti, şirket mallarının gerçek değeri ve varsa ortaklardan alacaklar birlikte değerlendirilmelidir. Muhasebe kaydındaki nominal değer ile malın veya alacağın fiilî değeri aynı olmayabilir. Bu nedenle yalnız mizan çıktısına bakılarak borca batıklık sonucu çıkarılması doğru değildir.