Yıllık İzin Kullandırıldığını Kim İspatlar?
Güncelleme tarihi: 14 Eki
İşçi ile işveren arasında yıllık ücretli iznin gerçekten kullandırılıp kullandırılmadığı konusunda uyuşmazlık çıktığında ispat yükü kural olarak işverene aittir. Yargıtay uygulaması, işverenin izinleri imzalı yıllık izin defteri veya eşdeğer nitelikte belgeyle kanıtlaması gerektiğini kabul eder. Bordroda yalnız izin bakiyesi ya da ücret tahakkuku görülmesi, iznin hangi tarihlerde fiilen kullanıldığını her durumda göstermez.
Yıllık izin hakkı ne zaman doğar?
4857 sayılı İş Kanunu m.53 uyarınca işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de dâhil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. Hizmet süresine ve kanundaki özel statülere göre izin günleri değişir. Hak edilen günlerin hesaplanması ile geçmişte hangi günlerin izinli geçirildiğinin ispatı ayrı işlemlerdir.
İşveren izin kullandırıldığını nasıl ispat eder?
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği m.20, işverenin işçilerin yıllık izin durumlarını gösteren kayıt tutmasını öngörür. İşçinin imzasını taşıyan izin formu, izin defteri ve eşdeğer belgeler somut tarih ve izin türüyle birlikte değerlendirilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, işçinin imzasını inkâr etmediği ve yıllık izin olduğu saptanan formlardaki günlerin hesaplamadan düşülmesi gerektiğini kabul etmiştir.
İzin formu ve elektronik kayıtlar ne ölçüde önemlidir?
Elektronik izin sistemi kayıtları, yazışmalar, işyeri giriş-çıkış kayıtları ve bordrolar uyuşmazlıkta destekleyici olabilir. Ancak hangi işçinin hangi tarihlerde izin talep ettiği, işverenin izni onaylayıp onaylamadığı ve gerçekten izin kullanılıp kullanılmadığı anlaşılmalıdır. Bir çalışanın hastalık nedeniyle işe gelmemesi veya hafta tatili kullanması, sırf bu nedenle yıllık izin sayılmaz.
Ulusal bayram ve hafta tatili yıllık izinden düşülebilir mi?
İş Kanunu m.56 uyarınca yıllık ücretli izin günlerine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmaz. 3 Şubat 2026 tarihli Yargıtay kararında, dosyadaki izin kayıtlarında geçen hafta tatili günlerinin hesaptan ayıklanması gerektiği ve bunun bakiye izin ücretini etkilediği açıkça değerlendirilmiştir.
Yıllık izinler mutlaka tek parça mı kullanılmalıdır?
İş Kanunu m.56 gereğince yıllık izin kural olarak kanunda belirtilen süreler içinde verilir. Tarafların anlaşması hâlinde, bir bölümü on günden az olmamak üzere parçalara ayrılması mümkündür. İşveren tarafından ayrıca verilen diğer ücretli ve ücretsiz izinler, dinlenme veya hastalık izinleri kendiliğinden yıllık izne mahsup edilemez.
İş sözleşmesi sürerken kullanılmayan iznin parası istenir mi?
Yıllık ücretli izin öncelikle bir dinlenme hakkıdır. İş Kanunu m.59 uyarınca kullanılmayan izin günlerinin ücret alacağına dönüşmesi için iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi gerekir. Sözleşme devam ederken kural, hakkın ücret karşılığı tasfiye edilmesi değil izin olarak kullandırılmasıdır. Sona erme sebebinin haklı olup olmadığı bu temel dönüşüm koşulunu değiştirmez.
İzin ücreti hesabı nasıl yapılır?
Önce hak kazanılan toplam izin günleri, hizmet süresi ve varsa özel yasal düzenlemelerle belirlenir. Usulünce ispat edilen kullanılan yıllık izinler bu toplamdan düşülür. İş Kanunu m.59 uyarınca kalan günlere ilişkin ücretin belirlenmesinde iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret esas alınır. Fesih ve ödeme tarihiyle ilgili zamanaşımı ve faiz meseleleri ayrıca değerlendirilir.
İşverenin veya işçinin hangi belgeleri saklaması önemlidir?
İşverenin izin kayıt belgesini düzenli ve gerçeğe uygun tutması; işçinin ise izin formlarının örnekleriyle çalışma takvimini ve yazışmaları muhafaza etmesi ispatı kolaylaştırır. Davada uzun yıllar boyunca hiç izin kullanılmadığının ileri sürülmesi hâlinde hâkim, diğer delillerin yanında uyuşmazlığın aydınlatılması için işçinin açıklamasına da başvurabilir.
Sonuç
Yıllık iznin kullandırıldığını esas olarak işveren ispat eder. İmzalı izin defteri veya eşdeğer belgeler, izin türü ve tarihleriyle birlikte incelenir; hafta tatili ve resmî tatiller yanlışlıkla yıllık izin günlerinden düşülmemelidir. Kullanılmayan iznin ücret alacağına dönüşmesi ise iş sözleşmesinin sona ermesine bağlıdır.
Yorumlar