Limited Şirkette Ortağın Cari Hesap Alacağı Nasıl Talep Edilir?

Limited şirket ortağı şirketin nakit ihtiyacını karşılamak için şirket hesabına para gönderebilir veya şirket giderlerini kendi cebinden ödeyebilir. Muhasebede “ortak cari hesabı” şeklinde görünen her hareketin hukuken aynı anlama geldiği varsayılmamalıdır. Önce ödemenin sermaye taahhüdü mü, şirkete verilen borç mu, gider avansı mı veya başka bir ödeme mi olduğu belirlenmelidir.

Sermaye ile borç arasındaki fark

Ortağın esas sermaye payına ilişkin ödeme şirkete karşı sermaye koyma borcunun ifasıdır ve kural olarak sıradan bir alacak gibi geri istenemez. Buna karşılık ortağın şirketin finansmanı için sermaye dışında verdiği para, tarafların hukuki ilişkisine göre şirkete karşı bir alacak doğurabilir. Banka dekontunda “borç”, “şirket finansmanı” veya belirli gider açıklaması bulunması ispatı kolaylaştırabilir ancak tek başına her zaman yeterli değildir.

Muhasebe kaydı tek başına alacağı ispatlar mı?

Şirket ticari defterlerinde ortağa borç kaydı bulunması önemli delildir; fakat kaydın dayanağı olan banka hareketi, makbuz, sözleşme, ödeme belgesi veya şirket kararıyla birlikte değerlendirilmesi daha güvenlidir. Defter kaydının nasıl tutulduğu ve mali tablolarla uyumu da önem taşır.

Geri ödeme zamanı nasıl belirlenir?

Taraflar geri ödeme tarihi veya taksit planı belirlemişse önce bu anlaşmaya bakılır. Vade belirlenmemiş ödemelerde uygulanacak borçlar hukuku kuralları ve talep tarihi ayrıca değerlendirilir. Şirketin her para transferini istediği anda iade etmek zorunda olduğu veya ortağın istediği zaman şirket kasasından para çekebileceği şeklinde genel bir kural yoktur.

Şirket ödeme yapmazsa

Alacağın hukuki sebebi ve muacceliyeti netleştirildikten sonra yazılı talep, zorunlu arabuluculuk ve alacak davası/icra seçenekleri uyuşmazlığın ticari niteliğine göre değerlendirilir. Ortağın aynı zamanda müdür olması, şirket hesabından kendi kendine ödeme yapabileceği anlamına gelmez; temsil, çıkar çatışması ve şirket menfaati ayrıca gözetilmelidir.

Ortağın Şirkete Gönderdiği Para Sermaye mi Borç mu?

Ortağın şirket hesabına para yatırması tek başına sermaye artırımı anlamına gelmez. Ödemenin açıklaması, muhasebe kaydı, genel kurul kararı, tarafların yazışmaları ve paranın hangi amaçla kullanıldığı birlikte incelenir. Sermaye taahhüdü, avans, masraf karşılığı ve ortağın şirkete verdiği borç farklı hukuki sonuçlar doğurur.

Alacak Ne Zaman İstenebilir?

Ödemenin şirkete verilmiş borç olduğu belirlenirse vade veya geri ödeme şartı sözleşme ve taraf iradesine göre değerlendirilir. Şirketin ödeme güçlüğünde olması, ortağın diğer alacaklılara göre sırası ve varsa takas/mahsup kayıtları da sonucu etkileyebilir. Muhasebede “ortaklara borçlar” hesabında görünmesi önemli delildir ancak tek başına bütün hukuki ilişkiyi kesinleştirmez.