Şirket Müdürünün Şirket Adına Kefalet Vermesi Hangi Şartlarda Geçerlidir?

Bir şirket müdürü banka kredisi, kira veya başka bir borç için “kefil” imzası attığında önce kimin kefil olduğunun belirlenmesi gerekir. Belge şirket unvanı altında ve şirket adına imzalanmışsa amaç şirketi kefil yapmak olabilir; müdür ayrıca şahsen kefil olmuşsa kendi kişisel sorumluluğu farklı bir hukuki ilişki doğurur.

Müdürün temsil yetkisi kontrol edilmelidir

Limited şirket müdürlerinin temsil yetkisinin kapsamı TTK m.629 uyarınca anonim şirketlerin temsil hükümlerine yapılan atıfla belirlenir. Ticaret sicili kayıtları, imza düzeni ve temsilin tek başına mı yoksa birlikte mi kullanılacağı kontrol edilmelidir. Şirketi birlikte temsil gereken bir düzende tek müdürün imzası ayrıca yetki sorunu doğurabilir.

Kefaletin kendine özgü şekil şartları vardır

Kefalet sözleşmesi sıradan bir borç kabulü değildir. TBK m.583 uyarınca yazılı şekil, sorumluluğun azami miktarı ve kefalet tarihi gibi zorunlu unsurlar bulunur. Şirket adına verilen kefalette de sözleşmenin bu emredici şekil kurallarına uygunluğu ile şirket temsilcisinin imza yetkisi birlikte incelenmelidir.

Şirket konusu dışında işlem geçersiz mi?

6102 sayılı TTK ile sermaye şirketlerindeki eski “ultra vires” sistemi kaldırılmıştır; yalnız şirket sözleşmesinde faaliyet konusu dışında kalması işlemi kendiliğinden hükümsüz kılan genel bir kural değildir. Bununla birlikte müdür TTK m.626 uyarınca şirket menfaatini gözetmek ve özenle hareket etmek zorundadır. Şirkete hiçbir ekonomik yarar sağlamayan, ilişkili kişi lehine ağır bir kefalet müdürün iç sorumluluğunu ayrıca gündeme getirebilir.

Genel kurul kararı gerekir mi?

Her kefalet için otomatik olarak aynı genel kurul kararı şartı bulunduğu söylenemez. Şirket sözleşmesindeki yetki dağılımı, işlemin niteliği, ilişkili taraf durumu ve varsa iç yönerge veya ortaklar kurulu kararları kontrol edilmelidir. İşlemin üçüncü kişiye karşı bağlayıcılığı ile müdürün şirkete karşı sorumluluğu ayrı sorulardır.

Temsil Yetkisi Tek Başına Yeterli mi?

Limited şirket müdürünün şirketi temsil yetkisi bulunması, üçüncü kişinin borcu için verilen her kefaletin şirket içi açıdan sorunsuz olduğu anlamına gelmez. İşlemin şirketin işletme konusu, şirket sözleşmesi, temsil şekli ve varsa ortaklar kurulu kararlarıyla uyumu ayrıca değerlendirilmelidir. Yetki sınırının aşılması müdürün şirkete karşı sorumluluğunu gündeme getirebilir.

Kefalet Metni Açık Olmalıdır

Kefalet işlemi şekle bağlıdır ve şirketin hangi borç için, hangi azami tutara kadar sorumluluk üstlendiği belirsiz bırakılmamalıdır. Müteselsil kefalet veya garanti adı altında düzenlenen belgelerde hukuki nitelendirme yalnız başlığa göre yapılmaz; metindeki yükümlülük ve alacaklının hangi şartlarda şirkete başvurabileceği incelenir.